ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4026/2524

ประเด็นกฎหมาย

ภาพการ์ตูนสุนัขที่ไม่มีลักษณะบ่งเฉพาะ ไม่ถือเป็นลิขสิทธิ์ในศิลปกรรมตามพระราชบัญญัติคุ้มครองวรรณกรรมและศิลปกรรม พ.ศ. 2474

หลักกฎหมาย

ลิขสิทธิ์ในศิลปกรรมตามพระราชบัญญัติคุ้มครองวรรณกรรมและศิลปกรรม พ.ศ. 2474 จะมีขึ้นได้ต้องเป็นศิลปกรรมที่ทำขึ้นในแผนกศิลป เช่น รูปศิลป รูปการ์ตูนสุนัขที่ไม่มีลักษณะบ่งเฉพาะ ไม่ใช่ลิขสิทธิ์ในศิลปกรรม

คำวินิจฉัย

รูปการ์ตูนสุนัขของโจทก์ไม่ใช่ลิขสิทธิ์ในศิลปกรรมตามพระราชบัญญัติคุ้มครองวรรณกรรมและศิลปกรรม พ.ศ. 2474 โจทก์จึงฟ้องขอให้เพิกถอนทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยโดยอ้างว่าละเมิดลิขสิทธิ์ไม่ได้ พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นผู้สร้างสรรค์ภาพการ์ตูนสนูปปี้และจดทะเบียนลิขสิทธิ์ในสหรัฐอเมริกา จำเลยลอกเลียนภาพดังกล่าวไปใช้กับสินค้าและจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในประเทศไทย ก่อนที่พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2521 จะมีผลบังคับใช้ คู่ความตกลงให้ศาลวินิจฉัยเฉพาะประเด็นความเหมือนหรือคล้ายของภาพ โดยไม่สืบพยาน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4026/2524บริษัทยูไนเต็ด ฟีเจอร์ ซินดิเคท อิงค์ จำกัดโจทก์บริษัทสหพัฒนาอินเวสเมนต์ จำกัดจำเลย พ.ร.บ.คุ้มครองวรรณกรรมและศิลปกรรม พ.ศ.2474 ป.วิ.พ. ม. 84, ม. 183แม้ศาลชั้นต้นกำหนดให้โจทก์มีหน้าที่นำสืบก่อน แต่เมื่อโจทก์จำเลยตกลงกันขอให้ศาลวินิจฉัยประเด็นข้อเดียวว่าภาพการ์ตูนที่จำเลยจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าไว้เหมือนหรือคล้ายกับภาพการ์ตูนสนูปปี้ของโจทก์หรือไม่ หากเหมือนหรือคล้ายกันจะเป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์หรือไม่ โดยโจทก์จำเลยไม่ติดใจสืบพยานต่อไป เช่นนี้ ต้องถือว่าจำเลยได้สละข้อต่อสู้อื่นๆ แล้ว โจทก์จึงไม่ต้องสืบพยานว่าสิทธิของโจทก์ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายไทยหรือไม่ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองวรรณกรรมและศิลปกรรม ฯลฯ ลิขสิทธิในศิลปกรรมจะมีขึ้นได้ก็ต้องเป็นศิลปกรรมที่ทำขึ้นในแผนกศิลป เช่น รูปศิลป ดังนี้ รูปการ์ตูนสุนัขของโจทก์ซึ่งเป็นเพียงรูปคล้ายสุนัขธรรมดาทั่วๆ ไปที่ไม่มีลักษณะบ่งเฉพาะ ซึ่งการขีดเขียนอาจเหมือนหรือคล้ายกันได้เป็นธรรมดา จึงไม่ใช่ลิขสิทธิ์ในศิลปกรรมตามความหมายของพระราชบัญญัติดังกล่าวโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นนิติบุคคลตามกฎหมายแห่งมลรัฐนิวยอร์คสหรัฐอเมริกาและเป็นผู้ค้นคิดสร้างสรรค์งานการ์ตูนโดยประดิษฐ์ภาพเขียนตัวละครเด่นตัวหนึ่งเป็นรูปสุนัขที่มีท่วงทีลีลาคล้ายคนเรียกกันว่า "สนูปปี้"จึงเป็นศิลปกรรมและวรรณกรรมที่จดทะเบียนลิขสิทธิ์ได้ตามกฎหมายไทยและในสหรัฐอเมริกา ซึ่งโจทก์ได้จดทะเบียนลิขสิทธิ์ไว้กับสำนักงานลิขสิทธิ์แห่งสหรัฐอเมริกา ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. งานการ์ตูนและตัวละครเอก"สนูปปี้" เป็นที่รู้จักแก่มหาชนทั่วโลก ต่อมาเมื่อระหว่างเดือนกรกฎาคม ๒๕๑๙ จำเลยได้ลอกเลียนภาพเขียน "สนูปปี้" ไปพิมพ์ประทับลงในสินค้าประเภทเสื้อผ