ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6/2526

ประเด็นกฎหมาย

พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ที่มิได้กำหนดระยะเวลาการใช้ตามวัตถุประสงค์ที่เวนคืนไว้ ไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ และเจ้าของเดิมไม่มีสิทธิเรียกคืนที่ดินหรื

หลักกฎหมาย

กฎหมายเวนคืนที่ออกก่อนรัฐธรรมนูญ 2521 และไม่มีบทบัญญัติให้สิทธิเรียกคืนที่ดิน ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ แม้รัฐธรรมนูญ 2521 มาตรา 33 วรรคห้าจะบัญญัติให้คืนที่ดินหากไม่ใช้ตามวัตถุประสงค์ภายในเวลาที่กำหนด แต่กฎหมายเวนคืนที่ใช้บังคับก่อนรัฐธรรมนูญไม่มีผลย้อนหลังให้สิทธิแก่เจ้าของเดิม

คำวินิจฉัย

โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกคืนอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนหรือเรียกค่าสินไหมทดแทน แม้จะมิได้มีการใช้อสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนตามวัตถุประสงค์ก็ตาม

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นเจ้าของที่ดิน 58 โฉนดถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2516 เพื่อสร้างสนามบิน แต่จำเลยไม่สามารถดำเนินการตามวัตถุประสงค์ได้ ที่ดินหมดความจำเป็น กฎหมายเวนคืนทั้ง พ.ศ. 2497 และ พ.ศ. 2516 มิได้กำหนดระยะเวลาการใช้ตามวัตถุประสงค์ และออกใช้บังคับก่อนรัฐธรรมนูญ 2521

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6/2526บริษัทธรณีวิภาค จำกัดโจทก์กรมการบินพาณิชย์ กับพวกจำเลย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ม. 33 วรรคห้า พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2497 ประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ. ว่าด้วยการเวนคีณอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 การที่พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลบางโฉลง ตำบลราชาเทวะ และตำบลหนองปรือ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ พ.ศ.2516 หรือพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2497 อันเป็นกฎหมายแม่บท มิได้มีบทบัญญัติกำหนดระยะเวลาการใช้อสังหาริมทรัพย์ตามวัตถุประสงค์ที่เวนคืนไว้นั้น หาใช่เป็นเรื่องที่พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ทั้งสองฉบับมีข้อความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญไม่ หากแต่เป็นเรื่องที่ยังไม่มีบทบัญญัติกำหนดระยะเวลาการใช้อสังหาริมทรัพย์ที่เวนคืนในกฎหมายเท่านั้น ดังนั้น พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ทั้งสองฉบับที่กล่าวมาแล้วจึงหาได้ตกเป็นโมฆะไม่ แม้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 มาตรา 33 วรรคห้า จะได้บัญญัติว่า อสังหาริมทรัพย์ที่ได้มาโดยการเวนคืนเพื่อการใด ถ้ามิได้ใช้เพื่อการนั้นภายในเวลาที่กำหนดในกฎหมายต้องคืนให้เจ้าของเดิมหรือทายาทก็ตาม แต่โดยที่พระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2497 ก็ดี หรือพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลบางโฉลงตำบลราชาเทวะและตำบลหนองปรือ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ พ.ศ.2516 ก็ดี เป็นกฎหมายซึ่งออกใช้บังคับก่อนรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 และมิได้มีบทบัญญัติให้สิทธิแก่เจ้าของ