ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2209/2526

ประเด็นกฎหมาย

การสั่งระงับเช็คเมื่อมูลหนี้สิ้นไปและมีการคืนสินค้าแล้ว มิใช่การห้ามโดยเจตนาทุจริต

หลักกฎหมาย

เมื่อผู้ซื้อคืนสินค้าและหนี้ชำระค่าสินค้าตามเช็คว่าระงับไป มูลหนี้ตามเช็คย่อมไม่มี ผู้สั่งจ่ายมีสิทธิปฏิเสธการชำระหนี้ การสั่งระงับเช็คจึงมิใช่การห้ามโดยเจตนาทุจริต

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ คือ ยกฟ้องจำเลย

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยออกเช็ค 4 ฉบับซื้อรถแทรกเตอร์ โจทก์ขึ้นเงิน 2 ฉบับถูกปฏิเสธเพราะจำเลยสั่งระงับ จำเลยคืนรถให้โจทก์ก่อนวันครบกำหนด ทำให้หนี้สิ้นไป การสั่งระงับจึงไม่ใช่ทุจริต

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2209/2526นายองอาจ บุญโปร่งโจทก์นายนพดล พลสงครามจำเลย พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 โจทก์ขายรถแทรกเตอร์ให้แก่จำเลย โดยจำเลยออกเช็คล่วงหน้าชำระหนี้ค่ารถให้โจทก์ไว้ 4 ฉบับ โจทก์นำเช็คสองฉบับแรกไปขึ้นเงิน แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเนื่องจากจำเลยมีคำสั่งให้ระงับการจ่าย เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า ในวันที่ 11 พฤษภาคม2524 โจทก์มีหนังสือผ่อนผันแก่จำเลยอีก 4 วัน ในวันเดียวกันนั้นจำเลยได้นำรถแทรกเตอร์มาคืนโจทก์แล้วสั่งธนาคารให้ระงับการจ่ายเงินตามเช็ค เนื่องจากโจทก์ซ่อมและนำรถแทรกเตอร์ให้ไม่ได้ดังที่สัญญาไว้และจำเลยคืนรถแทรกเตอร์ให้โจทก์ไปแล้ว โจทก์ได้นำเช็คไปขึ้นเงินและธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเมื่อวันที่ 13 เดือนเดียวกันเช่นนี้ หนี้ที่จำเลยจะต้องชำระราคาค่ารถแทรกเตอร์ ตามที่ระบุจำนวนไว้ในเช็คจึงระงับไปแล้ว มูลหนี้ตามเช็คย่อมไม่มี การที่จำเลยห้ามมิให้ธนาคารใช้เงินตามเช็คจึงมิใช่เป็นการห้ามโดยเจตนาทุจริต จำเลยจึงไม่มีความผิดโจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็ค ๔ ฉบับ จำนวนเงินฉบับละ ๗๑,๒๕๐ บาทให้โจทก์เป็นค่าซื้อรถแทรกเตอร์ เมื่อถึงกำหนดตามวันในเช็ค โจทก์นำเช็ค ๒ ฉบับแรกไปขึ้นเงินธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินโดยให้เหตุผลว่า จำเลยมีคำสั่งให้งดการจ่ายเงิน โดยจำเลยมีเจตนาไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. ๒๔๙๗ มาตรา ๓ ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วมีคำสั่งให้ประทับฟ้อง จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. ๒๔๙๗ มาตรา ๓ รวมสองกระทง จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัย