ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2591/2526

ประเด็นกฎหมาย

กรณีผู้เยาว์ไม่มีบิดามารดา ศาลใดมีอำนาจรับคำร้องขอรับบุตรบุญธรรมตาม ป.พ.พ. ม. 1598/21

หลักกฎหมาย

พ.ร.บ.รับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมไม่บัญญัติกรณีไม่มีบิดามารดา จึงใช้ ป.พ.พ. ม. 1598/21 โดยคำว่าศาลหมายถึงศาลคดีธรรมดา (ศาลแพ่ง) เพราะ พ.ร.บ.จัดตั้งศาลคดีเด็กฯ ไม่ให้อำนาจศาลดังกล่าว

คำวินิจฉัย

ยกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์และคำสั่งศาลชั้นต้นเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้องกับผู้ร้องที่ 1 ให้ศาลชั้นต้นรับคำร้องไว้พิจารณา ส่วนผู้ร้องที่ 2 ให้ยกคำร้อง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ผู้ร้องเป็นผู้ปกครองและลุงเขยของเด็กชายผู้เยาว์ซึ่งบิดาสาปสูญและมารดาถึงแก่กรรม ไม่มีผู้ให้ความยินยอมจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมได้

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ป.วิ.พ. ม. 4
• ป.พ.พ. ม. 1598
• มาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชนฯ
• มาตรา ๘ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชนพ.ศ.

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2591/2526นางวาสนา นิรัตติสัย กับพวกผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 1598/21 ป.วิ.พ. ม. 4 พ.ร.บ.การรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม พ.ศ.2522 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ.2494 พระราชบัญญัติการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม ฯ ไม่ได้บัญญัติถึงกรณีขอรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมโดยผู้เยาว์นั้นไม่มีบิดามารดาที่จะให้ความยินยอมได้ไว้ จึงต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ 5 ซึ่งได้ตรวจชำระใหม่ มาตรา 1598/21 ซึ่งบัญญัติว่า ให้ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้เยาว์ร้องขอต่อศาลให้มีคำสั่งอนุญาตให้มีการรับบุตรบุญธรรมมาใช้บังคับ และคำว่า "ศาล" ในมาตรานี้หมายถึงศาลที่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีธรรมดาเพราะมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชนฯ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 163 ข้อ 1 มิได้บัญญัติว่ากรณีเช่นนี้อยู่ในอำนาจของศาลคดีเด็กและเยาวชน ผู้ร้องที่ 1 ซึ่ง เป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้เยาว์ย่อมยื่นคำร้องต่อศาลแพ่งซึ่งเป็นศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นเพื่อให้มีคำสั่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1598/21 ได้ผู้ร้องทั้งสองยื่นคำร้องว่าผู้ร้องที่ ๑ เป็นผู้ปกครองตามกฎหมายของเด็กชายอัมพรพงษ์ผู้เยาว์ตามคำสั่งของศาลคดีเด็กและเยาวชนกลาง ผู้ร้องที่ ๒ เป็นสามีของผู้ร้องที่ ๑ และเป็นลุงเขยของผู้เยาว์ ผู้ร้องทั้งสองประสงค์จะรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรม แต่กรมประชาสงเคราะห์และที่ว่าการเขตไม่ยอมรับจดทะเบียนให้ อ้างว่าต้องมีคำสั่งศาลอนุญาตเสียก่อน ผู้ร้องทั้งสองจึงขอให้ศาลมีคำสั่งให้ผู้ร้องทั้งสองรับเด็กชายอัมพรพงษ์ผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรม ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า คดีไม่อยู่ในอำนาจของศาลแพ่งที่จะพิจารณาพิพากษาจึงมีคำสั่งไม่รับคำร้องของผู้ร้องทั้งสองไว้พิจารณา ผู้ร้องทั