ศาลสามารถปรับบทลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 371 ได้หรือไม่ เมื่อโจทก์ไม่ได้ขอให้ลงโทษในมาตรานั้น
การที่โจทก์ไม่ได้ขอให้ลงโทษตามบทบัญญัติใด ๆ ไม่ใช่กรณีอ้างบทมาตราผิด แต่เป็นเรื่องที่โจทก์ไม่ได้ขอ ศาลจึงไม่สามารถยกบทมาตรานั้นมาปรับบทลงโทษได้ หากทำเช่นนั้นถือเป็นการพิพากษาเกินคำขอ
พิพากษายืน ให้ยกฟ้องโจทก์เฉพาะจำเลยที่ 2 และให้แก้ไขคำพิพากษาจำเลยที่ 1 โดยไม่ปรับบทลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 371
โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตาม พ.ร.บ.อาวุธปืนฯ แต่ไม่ได้ขอให้ลงโทษตาม ป.อ. มาตรา 371 ศาลชั้นต้นกลับพิพากษาลงโทษตามมาตรา 371 โดยไม่มีคำขอจากโจทก์
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2576/2527พนักงานอัยการจังหวัดระยองโจทก์นายชาญชัย กล้าณรงค์ กับพวกจำเลย พ.ร.บ.อาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ.2490 ป.อ. ม. 371 ป.วิ.อ. ม. 192โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1 ตามประมวลกฎหมายอาญาแล้วยังขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนฯ อีกด้วย ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดทั้งประมวลกฎหมายอาญาและพระราชบัญญัติอาวุธปืนฯ ศาลลงโทษจำเลยที่ 1 ตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนฯ ตามคำขอของโจทก์แล้ว เมื่อโจทก์ไม่ได้ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 371 ด้วย ศาลจะยกมาตราดังกล่าวมาปรับบทลงโทษไม่ได้เพราะมิใช่กรณีอ้างบทมาตราผิดแต่เป็นเรื่องที่โจทก์ไม่ได้ขอ ดังนั้น ที่ศาลชั้นต้นปรับบทลงโทษจำเลยที่ 1 ตามมาตรา 371 จึงเป็นการพิพากษาเกินคำขอโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสองตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๑๓๘, ๑๔๐, ๒๘๙, ๓๗๖, ๘๐, ๙๑ พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืนวัตถุระเบิดดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. ๒๔๙๐ มาตรา ๘ ทวิ, ๗๒ ทวิ คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๔ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙ ข้อ ๓, ๗ ริบของกลาง จำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ ๑ มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๓๗๑ พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. ๒๔๙๐ มาตรา ๘ ทวิ, ๗๒ ทวิ แก้ไขเพิ่มเติมโดยคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๔ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙ข้อ ๓, ๗ ลงโทษจำคุก อาวุธปืนมีทะเบียนไม่สมควรริบ คำขอข้อนี้และข้อหาอื่นให้ยก สำหรับจำเลยที่ ๒ มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๓๘, ๑๔๐,๒๘๙, ๘๐ เป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท โจทก์