ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3603/2537

ประเด็นกฎหมาย

การกำหนดค่าทดแทนที่ดินเวนคืนต้องใช้ราคาตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินมีผลใช้บังคับ ไม่ใช่ราคาตามบัญชีที่ใช้ในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม

หลักกฎหมาย

ตามประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 76 กำหนดให้เงินค่าทดแทนเท่าราคาทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับ การใช้ราคาตามบัญชีกำหนดราคาที่ดินซึ่งมีผลในระยะเวลาอื่นไม่ถูกต้อง แม้คณะกรรมการที่ได้รับแต่งตั้งจะมีมติให้ใช้ราคาดังกล่าวก็ต

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษาว่า การกำหนดค่าทดแทนของจำเลยไม่ถูกต้อง เพราะมิได้ถือราคาตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกามีผลใช้บังคับ เป็นการขัดต่อประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 76 ให้ย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาและพิพากษาใหม่เกี่ยวกับจำนวนค่าทดแทนที่ถูกต้อง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์โดยใช้บัญชีราคาที่ดินตามราคาตลาดเพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2525 ถึง 31 ธันวาคม 2527 แม้พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินจะใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 28 ธันวาคม 2527

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3603/2537นาง ทองคำ สกุล วัชร โยธินโจทก์กรมโยธาธิการจำเลย ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 76 พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี และเขตดุสิต เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2527 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 76 ที่กำหนดเงินค่าทดแทนเท่าราคาของทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับในกรณีที่ได้ตราพระราชกฤษฎีกาเช่นว่านั้นเมื่อพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 28 ธันวาคม 2527 จึงต้องกำหนดเงินทดแทนให้เท่าราคาในวันดังกล่าว ดังนั้น การที่จำเลยกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์โดยถือหลักเกณฑ์ตามบัญชีกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาดซึ่งประกาศเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2524 ให้มีผลใช้ตั้งแต่วันที่1 มกราคม 2525 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2527 เพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม จึงไม่ถูกต้อง และขัดกับประกาศของคณะปฏิวัติฉบับดังกล่าวเพราะมิใช่ราคาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับ แม้จำเลยจะได้กำหนดค่าตอบแทนที่ดินดังกล่าวให้โจทก์ตามมติของคณะกรรมการดำเนินงานก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณสะพานพระรามหกที่ได้รับแต่งตั้งจากคณะรัฐมนตรีก็ตามเงินค่าทดแทนที่จำเลยกำหนดให้โจทก์ดังกล่าวไม่ถูกต้องตามความเป็นธรรมโจทก์มีสิทธิที่จะฟ้องเรียกเงินค่าทดแทนเพิ่มขึ้นได้โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 7808 และโฉนดเลขที่ 7792 ถึง 7799ตำบลบางกรวย อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี