การออกคำสั่งแก้ไขสัญชาติเป็นการโต้แย้งสิทธิที่ฟ้องแพ่งได้หรือไม่ และการใช้เอกสารต้นฉบับเจ้าพนักงานแทนพยานบุคคลเป็นอย่างไร
คำสั่งทางปกครองที่ส่งผลให้สิทธิสูญหายเป็นการโต้แย้งสิทธิตาม ป.วิ.พ. ม.55 แม้จะเป็นไปตามอำนาจหน้าที่ และศาลรับฟังเอกสารต้นฉบับที่เจ้าพนักงานทำส่งศาลได้โดยตรงตาม ม.93 โดยไม่ต้องมีพยานบุคคล
พิพากษากลับให้โจทก์มีอำนาจฟ้อง และรับฟังเอกสารต้นฉบับจากเจ้าพนักงานได้ โดยไม่ต้องมีพยานบุคคลเข้าเบิกความรับรอง
จำเลยสั่งให้แก้ไขสัญชาติจากไทยเป็นญวนตามประกาศคณะปฏิวัติฯ เนื่องจากบิดามารดาไม่มีใบสำคัญคนต่างด้าวขณะเข้าเมือง โจทก์ฟ้องโต้แย้งสิทธิและใช้เอกสารต้นฉบับจากสถานีตำรวจแทนพยานบุคคล
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 822/2529นายกอง หวู่ กับพวกโจทก์นายสมพร ธนสถิตย์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 93 พ.ร.บ.สัญชาติ พ.ศ.2508 พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ.2480 ม. 29 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 337 ม. 1 (3)จำเลยมีคำสั่งให้นายทะเบียนท้องถิ่นเทศบาลเมืองนครพนมแก้ไขสัญชาติของโจทก์ในทะเบียนบ้านและสำเนาทะเบียนบ้านจากสัญชาติไทยเป็นญวน และนายอำเภอท้องถิ่นเทศบาลเมืองนครพนมได้ปฏิบัติตามคำสั่งของจำเลยแล้ว แม้การออกคำสั่งของจำเลยดังกล่าวเป็นการปฏิบัติตามอำนาจหน้าที่และระเบียบแบบแผนของทางราชการ จะไม่เป็นการละเมิดต่อโจทก์ก็ตาม ก็เป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55 แล้ว โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง ต้นฉบับเอกสารที่เจ้าพนักงานทำขึ้นส่งต่อศาลโดยตรง ไม่ต้องมีพยานบุคคลเข้าเบิกความรับรอง ศาลก็รับฟังได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 93 ขณะโจทก์ที่ 1 เกิด บิดามารดาของโจทก์ที่ 1 ไม่มีใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว ตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พุทธศักราช 2480 มาตรา 29 ซึ่งใช้บังคับอยู่ในขณะนั้น จึงต้องสันนิษฐานไว้ก่อนว่า บิดามารดาของโจทก์ที่ 1 เข้ามาในราชอาณาจักรไทย โดยมิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง จึงถือว่าขณะที่โจทก์ที่ 1 เกิด บิดามารดาของโจทก์ที่ 1 เข้ามาในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง ต้องด้วยประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 337 ข้อ 1 (3) โจทก์ที่ 1 จึงถูกถอนสัญชาติไทยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสองเป็นบุตรนายกุยดิ้นและนางถี่ยิดคนต่างด้าว เชื้อชาติญวน สัญญาติญวน มีใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว โจทก์ทั้งสองเกิดที่จังหวัดนครพนม มีสัญชาติไทยตามพระราชบัญญัติสัญชาติและได้รับบัตรประจำตัวประชาชน จำเลยมีคำสั่งให้นายทะเบ