ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4140/2529

ประเด็นกฎหมาย

ผู้จัดการมรดกมีอำนาจฟ้องคดีเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องตามสัญญากู้ที่ยังไม่ถูกจัดการแบ่งปันหรือไม่ และสัญญากู้ซื้อโบราณวัตถุเป็นโมฆะหรือไม่

หลักกฎหมาย

อำนาจผู้จัดการมรดกตาม ป.พ.พ. ม. 1719 ไม่จำกัดเฉพาะทรัพย์ในพินัยกรรม แต่รวมถึงทรัพย์ที่มิได้จำหน่ายหรือพินัยกรรมไม่มีผลบังคับ ซึ่งตกแก่ทายาทโดยธรรมตาม ม. 1620 จึงมีอำนาจจัดการแบ่งปันรวมถึงสิทธิเรียกร้องได้

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้จำเลยชำระเงินต้นและดอกเบี้ยแก่โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดก

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นผู้จัดการมรดกฟ้องจำเลยเรียกเงินกู้ที่ผู้ตายให้ไปซื้อโบราณวัตถุตั้งพิพิธภัณฑ์ จำเลยอ้างไม่มีอำนาจจัดการมรดกและสัญญามโมฆะเพราะกฎหมายห้ามซื้อขายโบราณวัตถุ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4140/2529นางวีรวรรณ กรรมารางกูร กับพวกโจทก์นายธรรมนูญ ลัดพลีจำเลย ป.พ.พ. ม. 113, ม. 1620, ม. 1719 พ.ร.บ.โบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 อำนาจหน้าที่ของผู้จัดการมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1719 ไม่ได้จำกัดแต่เฉพาะทรัพย์ที่กำหนดไว้ในพินัยกรรมเท่านั้นทรัพย์มรดกในส่วนที่มิได้จำหน่ายโดยพินัยกรรม หรือส่วนที่พินัยกรรมไม่มีผลบังคับย่อมตกได้แก่ทายาทโดยธรรมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1620 ผู้จัดการมรดกก็มีอำนาจหน้าที่จัดการแบ่งปันให้แก่ทายาทด้วย ดังนั้น ผู้จัดการมรดกจึงมีอำนาจฟ้องเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องตามสัญญากู้ที่ไม่ได้ระบุไว้ในพินัยกรรม สัญญากู้ยืมเงินเพื่อไปซื้อโบราณวัตถุตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์ส่วนตัวไม่เป็นโมฆะ เพราะไม่มีกฎหมายห้ามมิให้มีการซื้อขายโบราณวัตถุโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของผู้ตาย ขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ชำระเงินที่กู้ยืมจากผู้ตายไปแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจจัดการมรดก เพราะการจัดการมรดกของผู้ตายเสร็จสิ้นไปแล้ว จำเลยไม่เคยกู้เงินผู้ตาย แต่ผู้ตายให้เงินจำเลยไปซื้อโบราณวัตถุเพื่อตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์ส่วนตัว และเพื่อให้ทราบถึงจำนวนเงินที่ผู้ตายได้ลงทุนไป จำเลยจึงได้ทำหนังสือสัญญากู้ให้ผู้ตายไว้ ต่อมาไม่อาจดำเนินการได้เพราะมีกฎหมายห้าม สัญญากู้ที่จำเลยทำไว้จึงตกเป็นโมฆะ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินต้นและดอกเบี้ยแก่โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า ทรัพย์มรดกในส่วนที่มิได้จำหน่ายโดยพินัยกรรม หรือส่วนที่พินัยกรรมไม่มีผลบังคับย่อมตกได้แก่ทายาทโดยธรรมตามกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายแพ่งแล