ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5615/2530

ประเด็นกฎหมาย

การกำหนดราคาที่ดินค่าทดแทนกรณีเวนคืนโดยประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 เมื่อมีการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงก่อน

หลักกฎหมาย

หากมีการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตหรือแนวทางหลวงก่อนพระราชบัญญัติเวนคืน ต้องถือราคาที่ดินตามวันที่พระราชกฤษฎีกาใช้บังคับ ไม่ใช่วันที่พระราชบัญญัติใช้บังคับ

คำวินิจฉัย

พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น

ข้อเท็จจริงสำคัญ

มีการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงปี 2508 ก่อนประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 225 ปี 2515 โจทก์เรียกร้องค่าทดแทนโดยอ้างราคาตลาด ณ วันที่ประกาศคณะปฏิวัติ

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5615/2530นายเตรียม เลาหมนตรีโจทก์กรมทางหลวงจำเลย พ.ร.บ.ทางหลวง พ.ศ.2482 ม. 41, ม. 56 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 225 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ม. 63, ม. 70, ม. 75, ม. 76, ม. 78วิธีการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามพระราชบัญญัติทางหลวงพุทธศักราช 2482 หรือประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับ 295 มีวิธีปฏิบัติอย่างเดียวกัน คืออาจกระทำโดยออกพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ โดยไม่ต้องออกพระราชกฤษฎีกาก็ได้ดังนั้น เงินค่าทดแทนตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 76 (3) ที่ให้ถือเอาวันที่พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ใช้บังคับนั้น จึงต้องหมายถึงกรณีที่มิได้มีการออกพระราชกฤษฎีกา แต่ถ้ามีการออกพระราชกฤษฎีกาก่อนที่จะออกพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เงินค่าทดแทนที่ให้กำหนดเท่าราคาธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาด ก็จะต้องเอาราคาในวันที่พระราชกฤษฎีกาใช้บังคับตามข้อ 76 (1) หรือ (2)แล้วแต่กรณี ทำนองเดียวกันกับเรื่องทรัพย์สินที่จะคำนวณค่าทดแทนตามข้อ 75.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดิน ประมาณปี พ.ศ. ๒๕๐๘ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงเพื่อที่จะสร้างทางหลวงสาย ธนบุรี - ปากท่อ มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑๐ กรกฎาคม ๒๕๐๘ ที่ดินของโจทก์บางส่วนอยู่ในเขตที่จะสร้างทางหลวงสายนี้ ในปี พ.ศ. ๒๕๑๕ มีประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๒๕ เวนคืนที่ดินที่ใช้เป็นทางหลวงสายธนบุรี - ปากท่อ ที่ดินของโจทก์เนื้อที่ ๑๒ ไร่ ๙๙ ๖/๑๐ ตารางวาถูกเวนคืน จำเลยยอมจ่ายค่าทดแทนให้โจทก์ไร่ละ ๑๐๘,๐๐๐ บาท แต่โจทก์เห็นว่าไม่ใช่ราคาทรัพย์สินตามธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาด ที่ดินของโจทก์มีราคาซื้อขายกันในท้องตลาดไร่ละ ๒๐,๐๐๐ บาท โจทก์ยอมรับค่าทดแทนโดยสงวนสิทธิ์ที่จะเรียกร้องค่าทดแ