ศาลอุทธรณ์ไม่แก้ไขคำพิพากษาศาลชั้นต้นที่ลงโทษผิดจากฟ้อง โดยอ้างว่าเป็นความผิดกรรมเดียว ศาลฎีกาสามารถยกข้อกฎหมายขึ้นวินิจฉัยเองได้หรือไม่
การที่ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษในความผิดซึ่งโจทก์ไม่ได้บรรยายฟ้อง เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อย ศาลอุทธรณ์จึงต้องยกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ตรงตามความจริง หากศาลอุทธรณ์ไม่แก้ไข ศาลฎีกาย่อมพิพากษาแก้ให้ตรงตามที่โจทก์บรรยายฟ้องได้โดยไม่ต้องย้อนสำนวน
พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยมีความผิดฐานพยายามนำกัญชาออกนอกราชอาณาจักร ตาม พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 75 ประกอบ ป.อ. มาตรา 80 จำคุก 1 ปี (ลดโทษกึ่งหนึ่ง) ของกลางริบ
ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษฐานพยายามจำหน่ายกัญชา ซึ่งโจทก์ไม่ได้ฟ้อง แต่จำเลยอุทธรณ์ขอให้พิจารณาว่าเป็นความผิดกรรมเดียว ศาลอุทธรณ์กลับยกความผิดฐานพยายามนำออกนอกประเทศ โจทก์ฎีกาขอให้ลงโทษ 2 กระทง
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5665/2530พนักงานอัยการกรมอัยการโจทก์นายบรุนเนอร์ เฮลมุทจำเลย ป.อ. ม. 80, ม. 90, ม. 91 ป.วิ.อ. ม. 190, ม. 195 พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2522 ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษในความผิดที่โจทก์มิได้บรรยายในฟ้อง เมื่อมีอุทธรณ์ของจำเลยขึ้นมา และศาลอุทธรณ์ต้องพิจารณา ว่า เป็นความผิดกรรมเดียวแต่ผิดกฎหมายหลายบทหรือไม่ ถ้าเห็นว่า ศาลชั้นต้นพิพากษาผิดพลาดก็ต้องแก้ไขให้ตรงตามความจริงเพราะเป็นข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อย ศาลยกขึ้นอ้างเองได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 195 เมื่อ ศาลอุทธรณ์ไม่แก้ให้ตรงความเป็นจริง ศาลฎีกาย่อมพิพากษา ความผิดให้ตรงตามที่โจทก์บรรยายฟ้องมาได้โดยไม่จำเป็นต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นพิพากษาใหม่ จำเลยมีกัญชาไว้ในความครอบครอง และพยายามนำกัญชาดังกล่าว ออกนอกราชอาณาจักร เป็นความผิดกรรมเดียว แต่ผิดกฎหมายหลายบท ศาลต้องลงโทษฐานพยายามนำกัญชาออกนอกราชอาณาจักร อันเป็นบทหนักที่สุดโจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้กระทำผิดกฎหมายหลายบทหลายกรรมต่างกันคือ มีกัญชาแห้งจำนวน ๒ ห่อ น้ำหนัก ๑,๙๓๑ กรัม ไว้ในความครอบครองโดยมิได้รับอนุญาต และพยายามนำกัญชาดังกล่าวซุกซ่อนไว้ในกระเป๋าเดินทางเพื่อนำออกนอกราชอาณาจักร แต่เจ้าพนักงานตรวจพบและจับกุมจำเลยได้พร้อมกัญชาดังกล่าวเป็นของกลาง ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔, ๗, ๘, ๒๖, ๗๕, ๗๖, ๑๐๒ จำเลยให้การรับสารภาพ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๒๖, ๗๕, ๗๖ ลงโทษเรียงกระทง ฐานครอบครองกัญชาโดยไม่ได้รับอนุญาต จำคุก ๒ ปี ฐานพยายามฆ่าจำหน่ายกัญชาโดยมิได้รับอนุญาตจำคุก ๑ ปี ๔ เดือน รวมจำคุก ๓ ปี ๔ เดือน จำเลยรับสารภาพลดโทษให้กึ่งห