ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 745/2511

ประเด็นกฎหมาย

กรณีโอนโฉนดไขว้สับกันโดยเข้าใจผิด ผู้รับโอนเจตนาซื้อที่ดินแปลงอื่น จะอ้างกรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ชื่ออยู่ในโฉนดไม่ได้หรือไม่

หลักกฎหมาย

กรรมสิทธิ์เกิดจากเจตนาในการรับโอน หากผู้รับโอนเจตนาซื้อที่ดินแปลงอื่น ไม่ได้เจตนาซื้อที่ดินที่ชื่ออยู่ในโฉนด แม้จะจดทะเบียนชื่อเป็นเจ้าของ แต่การมีชื่อเป็นผลจากความเข้าใจผิดในการโอนโฉนดไขว้สับกัน ผู้รับโอนจะอ้างเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินที่มิได้มีเจตนารับโอนหาได้ไม่

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้โจทก์มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาท และให้ทั้งสองฝ่ายส่งมอบโฉนดแลกเปลี่ยนกันและจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ให้ถูกต้องตรงตามความจริง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ที่ดินเดิมเป็นของเจ้าของคนเดียวกัน มีการโอนกรรมสิทธิ์หลายทอดโดยโอนโฉนดไขว้สับกันด้วยความเข้าใจผิด โจทก์ครอบครองที่พิพาทโดยสงบเปิดเผยและเจตนาเป็นเจ้าของนานกว่า 10 ปี ส่วนจำเลยมีชื่อในโฉนดที่พิพาทแต่มีเจตนาซื้อที่ดินอีกแปลงหนึ่ง

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 745/2511นางสาวหนู แซ่ตัน หรือเทพโพธาโจทก์นายเจตน์ เกรอดจำเลย ป.พ.พ. ม. 119, ม. 1299, สอง, ม. 1300, ม. 1382โจทก์และจำเลยต่างเป็นเจ้าของที่ดินคนละแปลง ซึ่งเดิมเป็นของเจ้าของคนเดียวกัน ได้มีการโอนกรรมสิทธิ์กันมาหลายทอด โดยโอนโฉนดไขว้สับกันด้วยความเข้าใจผิด.แต่โจทก์ได้ครอบครองเป็นเจ้าของที่ดินถูกต้องตลอดมา ดังนี้ แม้จำเลยจะมีชื่อในโฉนด ก็จะอ้างเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินซึ่งจำเลยมิได้มีเจตนารับโอนหาได้ไม่ โจทก์ย่อมขอให้บังคับจำเลยส่งมอบโฉนดแลกเปลี่ยนกันและจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ในโฉนดที่ดินทั้งสองแปลงให้ถูกต้องตรงตามความจริงได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่พิพาทซึ่งเป็นที่ไร่ จำเลยเป็นเจ้าของที่นา เดิมที่ทั้งสองแปลงนี้เป็นของเจ้าของคนเดียวกันได้มีการโอนกรรมสิทธิ์กันมาหลายทอด โดยโอนโฉนดไขว้สับกันด้วยความเข้าใจผิด จนกระทั่งตกเป็นของโจทก์และจำเลย โจทก์ได้ครอบครองเป็นเจ้าของที่พิพาทด้วยความสงบและเปิดเผย โดยเจตนาเป็นเจ้าของมากว่า๓๐ ปีแล้ว ขอให้พิพากษาว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ให้จำเลยโอนที่และมอบโฉนดให้โจทก์ โดยโจทก์ยอมโอนที่นาให้จำเลย จำเลยต่อสู้ว่า จำเลยรับซื้อที่พิพาทไว้โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน มิได้เจตนารับซื้อที่นา และไม่ทราบว่าโจทก์เป็นเจ้าของด้วย โจทก์ไม่เคยครอบครองที่พิพาทในฐานะเป็นเจ้าของ ศาลชั้นต้นฟังว่า จำเลยรับโอนที่พิพาทมาโดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน ไม่เชื่อว่ามีการโอนโฉนดไขว้สับกัน พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยมีเจตนาซื้อที่นา ไม่ใช่ซื้อที่พิพาทซึ่งโจทก์เป็นเจ้าของโจทก์จำเลยถือโฉนดไขว้สับกันโดยเข้าใจผิดพิพากษากลับว่า โจทก์มีกรรมสิทธิ์ในที่พิพาท ให้ทั้งสองฝ่ายส่งมอบโฉนดแลกเปลี่ยนกัน และจดทะเบียนกรรมสิทธิ