ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 851/2511
ประเด็นกฎหมาย
มิซซังคาทอลิคมีฐานะนิติบุคคลและถือกรรมสิทธิ์ที่ดินได้หรือไม่ และเจ้าอาวาสมีอำนาจทำสัญญาเช่าแทนสังฆราชได้หรือไม่
หลักกฎหมาย
มิซซังมีฐานะเป็นนิติบุคคลและถือกรรมสิทธิ์ที่ดินได้ โดยสังฆราชมีอำนาจปกครองสูงสุด และมอบอำนาจให้เจ้าอาวาสดูแลที่ดินได้ การกระทำของเจ้าอาวาสจึงชอบด้วยกฎหมาย
คำวินิจฉัย
พิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น
ข้อเท็จจริงสำคัญ
มิซซังคาทอลิคมีสายการปกครองเป็นชั้นๆ จากสังฆราชถึงเจ้าอาวาส เจ้าอาวาสทำสัญญาเช่าและบอกเลิกสัญญาเช่ากับจำเลยซึ่งเช่าเพื่อการค้า
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 851/2511นายเกษม เสริมสกุล ผู้รับมอบอำนาจสังฆราชหลุยส์ โชแรงประมุขแห่งมิซซังคาทอลิคกรุงเทพ ฯโจทก์นายโล่วหยุ่น แซ่ผ่อนจำเลย ป.พ.พ. ม. 566, ม. 570 พ.ร.บ.ว่าด้วยลักษณะฐานะของวัดบาทหลวง โรมันคาธอลิคในกรุงสยามตามกฎหมาย ร.ศ.128 มิซซังโรมันคาธอลิคกรุงเทพฯมีฐานะเป็นนิติบุคคลและถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินได้(เพียง 2 อย่าง คือ ที่ดินที่ใช้เป็นวัดโรงเรือนตึกรามวัดบาดหลวง และที่ดินเพื่อทำประโยชน์ให้แก่มิซซัง) ลักษณะสายการปกครองของมิซซัง ได้กำหนดไว้เป็นชั้นๆ ให้มีอำนาจปกครองลดหลั่นกันมาภายในขอบเขตที่กำหนด โดยมีสังฆราชมิซซังโรมันคาธอลิคกรุงเทพ ฯ ผู้ได้รับแต่งตั้งจากโป๊ปเป็นใหญ่ควบคุมทั้งหมด สังฆราชมอบอำนาจให้บิชอพภาคจันทบุรี บิชอพภาคจันทบุรีตั้งเจ้าอาวาสวัดบางปลาสร้อยให้มีอำนาจดูแลที่ดินของวัดได้ การที่เจ้าอาวาสวัดบางปลาสร้อยทำสัญญาให้จำเลยเช่าที่ดินของวัด จึงเป็นการทำแทนสังฆราชมิซซังโรมันคาธอลิคกรุงเทพฯ รวมตลอดถึงการบอกเลิกสัญญาเช่าด้วยโจทก์ฟ้องว่า พระสันตะปาปา (โป๊ป) แห่งนครวาติกัน ได้แต่งตั้งสังฆราชหลุยส์โชแรงเป็นผู้บังคับบัญชามิซซังโรมันคาธอลิคกรุงเทพฯ มีอำนาจปกครองดูแลจัดการเกี่ยวกับที่ดินของวัดบาดหลวงและที่ตั้งสอนศาสนาในเขตมิซซัง ซึ่งรวมวัดคาธอลิคบางปลาสร้อยด้วยจำเลยเป็นผู้เช่าที่ดินของมิซซังในบริเวณวัดคาธอลิคบางปลาสร้อยโดยทำสัญญาเช่ากับบาตหลวงเจ้าอาวาสวัดผู้แทนมิซซัง สัญญาสิ้นอายุมิซซังฯ ไม่ต้องการให้เช่า บาดหลวงเจ้าอาวาสวัดดังกล่าวได้ให้ทนายมีหนังสือบอกเลิกการเช่าแล้ว แต่จำเลยไม่ยอมรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไป ขอให้ขับไล่ และให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย จำเลยต่อสู้ว่า โบสถ์โรมันคาธอลิคบางปลาสร้อยไม่ใช่นิติบุคคลสังฆราชหลุยส์โซแรงไม่มีสิทธิมอบอำนาจ