ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 776 - 794/2518

ประเด็นกฎหมาย

สิทธิครอบครองที่ดินที่ทางราชการประกาศหวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์สาธารณะตามกฎหมายเดิมที่ยังคงผลอยู่

หลักกฎหมาย

ที่ดินที่หวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์ราชการตามกฎหมายเดิมยังคงเป็นหวงห้ามต่อไป แม้กฎหมายเดิมจะยกเลิก การเข้าครอบครองจึงฝ่าฝืนกฎหมายและไม่สามารถใช้สิทธิได้

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ยกฟ้องโจทก์ทั้งสิบเก้าสำนวน

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ที่พิพาทเป็นที่ดินรกร้างว่างเปล่าและถูกประกาศหวงห้ามเพื่อจัดตั้งนิคมกสิกรตั้งแต่ปี 2487 โจทก์เข้าทำกินปี 2507 โดยไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 776 - 794/2518นายวิชิต หน่ายวรโจทก์กรมประชาสงเคราะห์ โดยนายเทียน อัชกุล อธิบดีกรมประชาสงเคราะห์ ที่ 1ผู้ปกครองนิคมสร้างตนเองทุ่งสานโดยนายรวย สุขา ที่ 2ล.(และสำนวนอื่น ๆ รวม 19สำนวน) ป.พ.พ. ม. 1304, ม. 1306, ม. 1367 พ.ร.บ.ว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 พ.ร.บ.จัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2485 พ.ร.บ.จัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2511 พ.ร.ฎ.กำหนดเขตหวงห้ามที่ดินในท้องที่ตำบลพรหมพิราม ฯลฯ พ.ศ.2487 ที่พิพาทเป็นที่ดินรกร้างว่างเปล่ามาตั้งแต่ปี 2478 ต่อมามีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตหวงห้ามในท้องที่ตำบลพรหมพิราม ฯลฯ พ.ศ.2487 ซึ่งออกโดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่า อันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 กำหนดเขตหวงห้ามในที่ดินดังกล่าว โดยหวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์ในการจัดตั้งนิคมกสิกรตามพระราชบัญญัติจัด ที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2485 ซึ่งต่อมาได้มีพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2511 ใช้บังคับต่อกันมา หลังจากนั้นทางราชการได้ประกาศจัดตั้งนิคมสร้างตนเองทุ่งสาน มีอาณาเขตคลุมถึงที่พิพาทด้วยตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 246 ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2515 ดังนี้ เห็นได้ว่าที่พิพาทมิใช่เป็นเพียงที่ดินรกร้างว่างเปล่าธรรมดา หากแต่เป็นที่ดินซึ่งได้หวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์ทางราชการ ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 ตั้งแต่ปี 2487 ตลอดมาอีกด้วย แม้พระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 จะได้ถูกยกเลิกไปโดยพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 มาตรา 4