ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2786/2532

ประเด็นกฎหมาย

การบังคับคดีตามคำพิพากษาให้คืนทรัพย์ในคดีอาญาทำได้เมื่อคดีถึงที่สุดหรือไม่

หลักกฎหมาย

การบังคับคดีตามคำพิพากษาในคดีอาญา รวมถึงคำสั่งให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์ตามมาตรา 44 วรรคสอง จะกระทำได้ต่อเมื่อคดีถึงที่สุดแล้วเท่านั้น แม้มาตรา 249 จะให้บังคับตาม ป.วิ.พ. ก็ไม่อนุญาตให้บังคับก่อนคดีถึงที่สุด

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนคำสั่งศาลอุทธรณ์ที่ยกคำร้อง ขอให้ตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการยึดทรัพย์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยอุทธรณ์คำพิพากษา ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ยกคำร้องขอทุเลาการบังคับและขอตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดี โจทก์ร่วมฎีกาขอให้ยึดทรัพย์ระหว่างอุทธรณ์

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2786/2532พนักงานอัยการ กรมอัยการโจทก์บริษัทไมล์ฟอร์ดเทรดดิ้ง จำกัดโจทก์ร่วมนายสอาด ตริยพงศ์พัฒนาจำเลย ป.วิ.อ. , ม. 245, ม. 249ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 245 วรรคแรก การบังคับคดีตามคำพิพากษาในคดีส่วนอาญาจะกระทำได้ต่อเมื่อคดีถึงที่สุดแล้วคำพิพากษาในส่วนที่ให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืนเนื่องจากการกระทำผิด มาตรา 44 วรรคสองบัญญัติว่า ให้รวมเป็นส่วนหนึ่งแห่งคำพิพากษาในคดีอาญา โจทก์ร่วมซึ่งเป็นผู้เสียหายย่อมจะขอให้บังคับคดีตามคำพิพากษาในส่วนนี้ได้ก็ต่อเมื่อคดีถึงที่สุดแล้วเช่นเดียวกัน แม้มาตรา 249 จะบัญญัติว่าคำพิพากษาให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์สิน ค่าทดแทนหรือค่าธรรมเนียมนั้น ให้บังคับตามบทบัญญัติแห่ง ป.วิ.พ. บทบัญญัติดังกล่าวก็ไม่มีผลว่าให้บังคับคดีได้ก่อนคดีถึงที่สุดคดีนี้สืบเนื่องจากศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๗ วรรคแรก คงให้จำคุก ๒๐ ปี และให้จำเลยคืนทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืนหรือใช้ราคา ๓๙๐,๗๖๔ บาทแก่โจทก์ร่วมจำเลยอุทธรณ์แล้วยื่นคำร้องขอทุเลาการบังคับในระหว่างอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ยกคำร้อง โจทก์ร่วมจึงยื่นคำร้องขอให้ตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการยึดทรัพย์ของจำเลย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้อง โจทก์ร่วมอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ร่วมฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา ๒๔๕ วรรคแรก บัญญัติว่า ภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๒๔๖, ๒๔๗และ ๒๔๘ เมื่อคดีถึงที่สุดแล้วให้บังคับคดีโดยไม่ชักช้า ซึ่งบทบัญญัติดังกล่าวมีผลว่าการบังคับคดีตามคำพิพากษาในคดีอาญาจะกระทำได้ต่อเมื่อคดีถึงที่สุดแล้ว คำพิพากษาศาลชั้นต้นที่พิพากษาบังคับให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืนเนื่องจากการกระทำผิดนั้