การที่นายหน้าแจ้งข้อมูลให้ลูกความทราบแต่สัญญาสำเร็จจากการประกวดราคาของลูกความเอง นายหน้ามีสิทธิเรียกค่านายหน้าหรือไม่
นายหน้าต้องพิสูจน์ว่าสัญญาสำเร็จเนื่องจากการชี้ช่องหรือจัดการของตน หากสัญญาสำเร็จจากการดำเนินการของลูกความเองโดยนายหน้าไม่มีส่วนร่วมสำคัญ นายหน้าไม่มีสิทธิเรียกค่านายหน้า
พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์
โจทก์เป็นนายหน้าแจ้งจำเลยแต่องค์การเปลี่ยนเป็นประกวดราคา จำเลยยื่นซองและเจรจาเองจนได้สัญญา โจทก์ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการทำสัญญาสุดท้าย
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3592/2532นายเกษม โพธิกุลชนันท์โจทก์บริษัทไทยยูนีค จำกัดจำเลย ป.พ.พ. โจทก์เป็นนายหน้าให้จำเลยในการขายเครื่องมือวิเคราะห์ธาตุในอาหารให้แก่องค์การผลิตอาหารสำเร็จรูปโดยวิธีพิเศษ แต่ยังไม่ได้ทำสัญญาซื้อขายกันทางองค์การผลิตอาหารสำเร็จรูป ก็ได้กำหนดให้มีการจัดซื้อใหม่โดยวิธีประกวดราคา จำเลยจึงได้ไปยื่นซองประกวดราคาและเจรจาต่อรองราคากับองค์การดังกล่าวเอง จนตกลงทำสัญญาซื้อขายกันได้ การซื้อขายรายนี้จึงสำเร็จลงได้เพราะการเข้าเสนอประกวดราคาของจำเลยเอง โดยโจทก์ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้อง ส่วนการกระทำของโจทก์ในระหว่างที่เป็นนายหน้าให้จำเลยในตอนแรก ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการชี้ช่องหรือจัดการในส่วนสำคัญอันทำให้สัญญาซื้อขายได้ทำกันสำเร็จในตอนหลัง จำเลยไม่ต้องชำระค่านายหน้าให้แก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นนายหน้าให้จำเลยในการขายเครื่องมือวิเคราะห์ธาตุในอาหารให้แก่องค์การผลิตอาหารสำเร็จรูป จนสามารถทำสัญญาซื้อขายกันสำเร็จแล้ว แต่จำเลยไม่ยอมชำระค่านายหน้า ขอให้จำเลยชำระค่านายหน้าพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์ จำเลยให้การว่า ไม่เคยตกลงให้โจทก์เป็นนายหน้า การขายสินค้าตามฟ้องให้แก่องค์การผลิตอาหารสำเร็จรูปได้ใช้วิธีประกวดราคา โจทก์ไม่สามารถชี้ช่องหรือจัดการให้จำเลยเข้าทำสัญญาซื้อขายได้ และในการเข้าประกวดราคา เจรจาต่อรองราคา จนสามารถทำสัญญาซื้อขายดังกล่าวได้เป็นกรณีที่จำเลยดำเนินการเองทั้งสิ้นขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยชำระค่านายหน้าพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับกันฟังเป็นยุติว่า เดิมองค์การผลิตอาหารสำเร็จรูปมีความจำเป็นเร่งด่วนจะต้องซื้อเครื่องมือวิเคราะห์ธาตุ