ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3611/2532

ประเด็นกฎหมาย

โรงรับจำนำรับจำนำทรัพย์โจรกรรมเกิน 10,000 บาท ไม่ได้รับความคุ้มครอง พ.ร.บ.โรงรับจำนำ เจ้าของทรัพย์เรียกคืนได้ไม่ต้องเสียค่าไถ่

หลักกฎหมาย

โรงรับจำนำที่รับจำนำทรัพย์โดยผิด พ.ร.บ.โรงรับจำนำ ไม่ได้รับความคุ้มครอง เจ้าของทรัพย์มีสิทธิเรียกคืนได้โดยไม่ต้องเสียค่าไถ่ หากเสียค่าไถ่ไปแล้วสามารถเรียกคืนฐานลาภมิควรได้

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้จำเลยคืนเงินค่าไถ่ให้แก่โจทก์ตามฟ้อง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

คนร้ายชิงทรัพย์แล้วนำไปจำนำที่จำเลยซึ่งรับจำนำเกิน 10,000 บาท ขัด พ.ร.บ.โรงรับจำนำ โจทก์เสียค่าไถ่ 150,000 บาท โดยสำคัญผิดว่าจำเลยมีสิทธิ

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3611/2532แพทย์หญิง มัทนา วราทรโจทก์บริษัททองไทยธนานุเคราะห์ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. พ.ร.บ.โรงรับจำนำ พ.ศ.2505 , ม. 24คนร้ายชิงทรัพย์ของโจทก์แล้วเอาไปจำนำที่โรงรับจำนำจำเลยเป็นเงินชิ้นละเกินกว่า 10,000 บาท จำเลยย่อมไม่ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ พ.ศ. 2505 โจทก์เจ้าของทรัพย์จึงมีสิทธิเรียกทรัพย์ดังกล่าวคืนจากจำเลยได้โดยไม่ต้องเสียค่าไถ่และแม้โจทก์เสียค่าไถ่ไปแล้วโดยสำคัญผิด โจทก์ก็มีสิทธิเรียกร้องเอาเงินคืนจากจำเลยได้ เพราะการที่จำเลยรับเงินจากโจทก์เป็นการได้ทรัพย์มาโดยปราศจากมูลอันจะอ้างกฎหมายได้และทำให้โจทก์เสียเปรียบ จำเลยจึงต้องคืนเงินให้โจทก์ฐานลาภมิควรได้โจทก์ฟ้องว่า มีคนร้ายชิงทรัพย์เครื่องเพชรเครื่องทองกับทรัพย์สินอื่นของโจทก์อีกหลายรายการแล้วเอาทรัพย์บางส่วนไปจำนำไว้ที่โรงรับจำนำจำเลย ต่อมาเจ้าพนักงานตำรวจจับคนร้ายได้และไปยึดของกลางที่จำเลย จำเลยอ้างสิทธิยึดหน่วงและให้ไถ่ถอนตามราคาที่จำนำ โจทก์เกรงว่าทรัพย์จะถูกยักย้ายเปลี่ยนแปลงและพนักงานสอบสวนก็แนะนำให้ไถ่ถอน ประกอบกับโจทก์เชื่อว่าจำเลยมีสิทธิเช่นนั้นจึงยอมชำระเงินค่าไถ่ถอนให้จำเลยไป ๑๕๐,๐๐๐ บาท ต่อมาโจทก์ทราบว่าจำเลยรับจำนำทรัพย์แต่ละรายการเป็นเงินเกินกว่า ๑๐,๐๐๐ บาทขัดต่อพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ จำเลยอ้างสิทธิดังกล่าวไม่ได้ขอให้บังคับจำเลยคืนเงิน ๑๕๐,๐๐๐ บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า โจทก์ชำระหนี้โดยรู้อยู่ว่าตนไม่มีความผูกพันที่จะต้องชำระ โจทก์จึงไม่มีสิทธิรับเงินคืน และจำเลยได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ มาตรา ๒๔ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยคืนเงินให้แก่โจทก์ตามฟ้อง จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีก