ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3716/2532

ประเด็นกฎหมาย

ผู้สมัครเลือกตั้งเสนอให้เงินแก่กิจการสาธารณกุศลเพื่อจูงใจการลงคะแนน เป็นความผิดต่อรัฐหรือโจทก์ และโจทก์มีอำนาจฟ้องในฐานะผู้เสียหายหรือไม่

หลักกฎหมาย

การเสนอให้เงินหรือทรัพย์สินแก่กิจการสาธารณกุศลเพื่อจูงใจการเลือกตั้ง ไม่ถือเป็นความผิดต่อคู่แข่งโดยตรง แต่เป็นความผิดต่อรัฐ โจทก์จึงไม่ได้รับความเสียหายโดยตรงและไม่มีอำนาจฟ้องในฐานะผู้เสียหาย

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ยกฎีกาโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยผู้สมัครเลือกตั้งประกาศให้เงินเดือนและเงินส่วนตัวแก่กิจการสาธารณกุศลเพื่อจูงใจการลงคะแนน โจทก์คู่แข่งฟ้องว่าผิด พ.ร.บ.การเลือกตั้ง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3716/2532นายวันชัย เดชมากโจทก์นายอุดมศักดิ์ อุชชินจำเลย ป.วิ.อ. พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2522 , ม. 84แม้จะฟังเป็นความจริงว่าจำเลยพูดปราศรัยให้ประชาชนฟังและแจกจ้างวานให้ผู้สนับสนุนของจำเลยแจกและปิดประกาศใบปลิวแก่ประชาชนทั่วไป เพื่อจูงใจให้ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนเลือกตั้งให้จำเลย โดยการเสนอให้หรือสัญญาว่าจะให้เงินหรือทรัพย์สินไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมแก่กิจการสาธารณกุศลทั่ว ๆ ไปดังฟ้องก็เป็นกรณีที่จำเลยเสนอจะให้เงินและทรัพย์สินอื่นแก่กิจการสาธารณกุศล เพื่อให้ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งเลือกจำเลยมิได้ห้ามมิให้เลือกโจทก์ โจทก์จึงไม่ได้รับความเสียหายโดยตรงจากการกระทำของจำเลย ถือว่าเป็นการกระทำความผิดต่อรัฐ มิใช่กระทำต่อโจทก์ โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหายที่จะมีอำนาจฟ้องจำเลยได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์และจำเลยเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขต ๑ จังหวัดพิษณุโลกแต่คนละพรรคเมื่อวันที่ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๓๑ เวลากลางวัน จำเลยพูดปราศรัยให้ประชาชนฟังที่บริเวณมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พิษณุโลกว่า"หากตนได้รับเลือกเป็นผู้แทนราษฎรของจังหวัดพิษณุโลก จะไม่ขอรับเงินเดือนผู้แทนจำนวน ๑๘,๐๐๐ บาท โดยจะขอมอบคืนให้ประชาชนสร้างสรรพสิ่งสาธารณประโยชน์แก่ท้องถิ่นจังหวัดพิษณุโลก และจะมอบเงินส่วนตัวให้อีก ๑๒,๐๐๐ บาท รวมเป็น ๓๐,๐๐๐ บาท ไว้สำหรับใช้ในกิจการสาธารณกุศลต่อไป นอกจากนี้จะจัดซื้อรถยนต์จำนวน ๒ คัน ด้วยเงินส่วนตัวสำหรับไว้ใช้บริการคนเจ็บ คนป่วยและคนตายในยามทุกข์ยาก โดยไม่คิดค่าบริการใด ๆ ทั้งสิ้น" และจำเลยได้แจก จ้างวานให้ผู้สนับสนุนของจำเลยหลายคนแจกและปิดประกาศใบปลิวให้แก่ประชาชนทั่วไปในเขตจังหวัดพิษณุโลก โดยใบปลิ