สิทธิขอแบ่งแยกทรัพย์สินร่วมเมื่อผู้ร่วมเจ้าของต้องการให้เช่าที่ดิน
ผู้ร่วมเจ้าของกรรมสิทธิ์มีสิทธิขอแบ่งแยกทรัพย์สินได้ เว้นแต่เวลาไม่เป็นโอกาสอันควร การประสงค์จะเช่าที่ดินของตนถือเป็นการขอแบ่งแยกในเวลาอันควร
พิพากษายืน ให้แบ่งแยกที่ดินแปลงพิพาทระหว่างโจทก์และจำเลย
โจทก์และจำเลยถือกรรมสิทธิ์ที่ดินร่วมกัน โจทก์ต้องการให้เช่าที่ดินส่วนของตน จึงขอให้แบ่งแยก แต่จำเลยไม่ยอม
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3751/2532กระทรวงการคลังโจทก์นางสาวนรา คุณวัฒน์จำเลย ป.พ.พ. โจทก์จำเลยถือกรรมสิทธิ์ที่ดินแปลงพิพาทร่วมกัน โจทก์ย่อมมีสิทธิเรียกให้แบ่งแยกที่ดินแปลงพิพาทได้ เว้นแต่ในเวลาที่ไม่เป็นโอกาสอันควร ในการที่โจทก์จะให้เช่าที่ดินแปลงพิพาทถือได้ว่าเป็นโอกาสอันควรที่โจทก์จะขอแบ่งแยก ส่วนการที่เจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนเดิมร้องขอที่ดินคืนจากโจทก์ ก็เป็นเรื่องระหว่างเจ้าของเดิมกับโจทก์เท่านั้น ไม่กระทบกระเทือนถึงจำเลย จำเลยจะอ้างว่าไม่เป็นโอกาสอันควรหาได้ไม่โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ถือกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ ๕๐๔๑๔ ร่วมกับจำเลย โจทก์ต้องการให้บุคคลอื่นเช่าที่ดินส่วนของโจทก์จึงติดต่อจำเลยขอแบ่งแยกกรรมสิทธิ์รวม แต่จำเลยไม่ยอม จึงขอให้บังคับจำเลยแบ่งแยกที่ดินดังกล่าว หากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย จำเลยให้การว่า ยังไม่อยู่ในเวลาอันควรที่จะแบ่งแยก ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิเคราะห์คำฟ้องคำให้การแล้ว เห็นว่าคดีพอวินิจฉัยได้ จึงมีคำสั่งให้งดสืบพยาน พิพากษาให้โจทก์จำเลยแบ่งทรัพย์พิพาทระหว่างกันเองก่อน เมื่อไม่สามารถแบ่งได้ให้ประมูลระหว่างกันเองถ้าไม่ตกลงให้นำทรัพย์พิพาทออกขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใดแบ่งกันคนละครึ่ง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๖๔ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ประเด็นวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยมีว่าโจทก์ฟ้องเรียกให้แบ่งที่ดินแปลงพิพาทในเวลาที่ไม่เป็นโอกาสอันควรหรือไม่ จำเลยฎีกาว่าที่ดินแปลงพิพาทมิได้มีการแบ่งแยกกันครอลครองเป็นส่วนสัด โจทก์มิได้ทำความตกลงกับจำเลยในการให้เช่าที่ดินดังกล่าว เป็นการไม่ชอบ โจทก์จึงจะอ้างโอกาสอันควรที่จะขอแบ่งแยกที่ดินแปลงพิพาทไม่ได้และต่อมาก็มิได้ม