ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3804/2532

ประเด็นกฎหมาย

การยกอายุความ 1 ปี กรณีแย่งการครอบครองต่อสู้กับเจ้าของสิทธิในสาธารณสมบัติของแผ่นดินต้องห้ามหรือไม่

หลักกฎหมาย

ทรัพย์สินที่เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินตาม ป.พ.พ. มาตรา 1304 ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ไม่สามารถถูกฟ้องขับไล่โดยอ้างอายุความ 1 ปี กรณีแย่งการครอบครองได้ เพราะการยกอายุความดังกล่าวถือเป็นการต่อสู้กับแผ่นดิน ซึ่งต้องห้ามตาม ป.พ.พ. มาตรา 1306

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้จำเลยขนย้ายทรัพย์สิน รื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง ส่งมอบที่ดินคืนโจทก์ และชำระค่าเสียหาย

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นผู้ได้รับอนุญาตจากกรมชลประทานให้ใช้ที่ดินชายทะเล (สาธารณสมบัติของแผ่นดิน) ฟ้องขับไล่จำเลยผู้เช่าที่ดินส่วนหนึ่ง โดยจำเลยอ้างว่าโจทก์ฟ้องเกิน 1 ปี นับแต่วันบอกเลิกสัญญา จึงไม่มีอำนาจฟ้อง

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3804/2532กองทัพบกโจทก์นายเกียรติศักดิ์ พฤติธัญกูลจำเลย ป.พ.พ. , ม. 1306 ป.วิ.พ. โจทก์บรรยายฟ้องอ้างสิทธิของโจทก์ว่าเป็นผู้ครอบครองที่ดินของกรมชลประทานเขตกั้นน้ำเค็มชายทะเลฝั่งทิศใต้ โดยได้รับอนุญาตจากกรมชลประทานให้ใช้ที่ดินดังกล่าวในกิจการที่เกี่ยวกับภาระหน้าที่ขอกรมพลาธิการทหารบก จำเลยเช่าที่ดินบางส่วนซึ่งอยู่ในความครอบครองดังกล่าว ต่อมากรมพลาธิการทหารบกมีหนังสือบอกเลิกการเช่าให้จำเลยรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจำเลยไม่ยอมออกไปภายในกำหนดขอให้ศาลบังคับขับไล่จำเลย แม้จะไม่ระบุว่าที่ดินที่เช่ามีเขตติดต่ออะไร กำหนดเวลาเช่านานเท่าใด และไม่แนบหลักฐานทางทะเบียนเกี่ยวกับที่ดินพิพาทมาท้ายฟ้อง ก็ไม่ทำให้ฟ้องของโจทก์ซึ่งแจ้งชัดอยู่แล้วเป็นฟ้องเคลือบคลุม ที่ดินพิพาทแม้จะไม่มีโฉนด แต่ก็เป็นส่วนหนึ่งของที่ดินของกรมชลประทานเขตคันกั้นน้ำเค็ม ชายทะเล จึงเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินตาม ป.พ.พ. มาตรา 1304 เมื่อโจทก์ซึ่งได้รับอนุญาตให้ใช้ที่ดินพิพาทจากกรมชลประทานฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินพิพาทการที่จำเลยฎีกาว่าจำเลยแย่งการครอบครองจากโจทก์ เมื่อโจทก์ไม่ฟ้องคดีภายใน 1 ปี จึงไม่มีอำนาจฟ้องนั้นถือได้ว่าเป็นการยกอายุความขึ้นต่อสู้กับแผ่นดินในเรื่องทรัพย์สินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน จึงต้องห้ามตาม ป.พ.พ. มาตรา 1306โจทก์ฟ้องว่าเป็นผู้ครอบครองที่ดินของกรมชลประทานเขตกั้นน้ำเค็มชายทะเลฝั่งทิศใต้ด้านทะเล รวมเนื้อที่ ๘๙ ไร่เศษจำเลยทำสัญญาเช่าที่ดินบางส่วนซึ่งอยู่ในความครอบครองของโจทก์ดังกล่าว ถ้ากรมพลาธิการทหารบกต้องการที่ดินคืนเมื่อใดให้แจ้งให้จำเลยทราบก่อนล่วงหน้าไม่น้อยกว่า ๒ เดือน ต่อมากรมพลาธิการทหารบกประสงค์จะใช้ที่ดินพิพาท จึงบอกเลิกสัญญาเช่า จำเลย