ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3974/2532

ประเด็นกฎหมาย

ผู้ซื้อมีสิทธิบอกเลิกสัญญาและริบหลักประกันได้หรือไม่ เมื่อผู้ขายส่งมอบสิ่งของผิดกำหนด

หลักกฎหมาย

การส่งมอบสิ่งของเป็นงวดๆ ตามกำหนดเวลาเป็นสาระสำคัญของสัญญา หากผู้ขายผิดเงื่อนไข ผู้ซื้อมีสิทธิบอกเลิกสัญญาและริบหลักประกันได้ทันที

คำวินิจฉัย

พิพากษาคดีให้จำเลยที่ 1 และ 2 ชดใช้ค่าปรับ และให้จำเลยที่ 3 ชดใช้เงินตามวงเงินค้ำประกันแก่โจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

สัญญาซื้อขายแบ่งส่ง 4 งวดภายใน 200 วัน ผู้ขายส่งงวด 1 และ 2 ล่าช้า โจทก์จึงบอกเลิกสัญญาและริบหนังสือค้ำประกันของธนาคาร

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3974/2532กรมตำรวจโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดศรีเสาวภาค กับพวกจำเลย ป.พ.พ. , ม. 379, ม. 380, ม. 381, ม. 386, ม. 388, ม. 453ตามสัญญาซื้อขายข้อ 3 มีใจความว่า จำเลยที่ 1 ผู้ขายจะส่งมอบสิ่งของที่ซื้อขายตามสัญญาให้แก่โจทก์ผู้ซื้อภายในกำหนด 200วัน นับแต่วันลงนามในสัญญาเป็นต้นไป โดยแบ่งการส่งมอบออกเป็น4 งวด ภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ และได้กำหนดจำนวนเงินค่าสิ่งของแต่ละงวดเอาไว้ด้วย นอกจากนี้ตามสัญญาข้อ 5 วรรคสองมีข้อความว่าการจ่ายเงินจะจ่ายให้ตามงวดที่ผู้ขายได้ส่งของถูกต้องครบถ้วนทุกรายการ และคณะกรรมการได้ทำการตรวจรับเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ตามสัญญาดังกล่าวจะเห็นว่าการตกลงให้ผู้ขายส่งมอบสิ่งของให้แก่ผู้ซื้อเป็นงวด ๆ มีกำหนดเวลาแน่นอน นับว่าเป็นสาระสำคัญและเป็นเงื่อนไขอย่างหนึ่งของสัญญา เมื่อปรากฏว่าจำเลยที่ 1 ไม่ส่งมอบสิ่งของสำหรับงวดที่ 1 และงวดที่ 2 ภายในกำหนด ก็ถือได้ว่าจำเลยที่ 1 ประพฤติผิดเงื่อนไขตามที่ระบุไว้ในสัญญาแล้ว โจทก์จึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญาก่อนครบกำหนด200 วันได้ สัญญาซื้อขายข้อ 7 มีข้อความว่า "ในวันทำสัญญานี้ผู้ขายได้นำหลักประกันเป็นหนังสือค้ำประกันของธนาคารเป็นจำนวนร้อยละ10 (สิบ) ของราคาสิ่งของทั้งหมดตามสัญญานี้คิดเป็นเงิน 1,085,480 บาท มามอบไว้แก่ผู้ซื้อเพื่อเป็นประกันการปฏิบัติตามสัญญานี้..."และวรรคสองมีข้อความว่า "หลักประกันที่ผู้ขายนำมามอบให้ตามวรรคหนึ่งผู้ซื้อจะคืนให้เมื่อผู้ขายพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญานี้แล้ว" และสัญญาข้อ 8 วรรคสอง มีข้อความว่า "ในกรณีที่ผู้ซื้อใช้สิทธิบอกเลิกสัญญา ผู้ขายยอมให้ผู้ซื้อริบหลักประกันหรือเรียกร้องจากธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกันตามสัญญาข้อ 7 เป็นจำนวนเงินทั้งหมดหรือแต่บางส่วนได้ตามแต่ผู้ซื้อจะเ