ทุนการศึกษาที่ได้รับจากองค์กรต่างประเทศโดยตรง ไม่ใช่ทุนที่ได้รับจากทางราชการ ไม่ต้องชดใช้คืนแก่ทางราชการตามสัญญา
ตามสัญญา เงินทุนที่จะต้องชดใช้คืนหมายถึงเงินที่ได้รับจากทางราชการในระหว่างได้รับอนุมัติให้ไปศึกษาหรือฝึกอบรมเท่านั้น ทุนที่จำเลยที่ 1 ได้รับเป็นทุนส่วนบุคคลจากสภาประชากรแห่งสหรัฐอเมริกาโดยตรง มิใช่ทุนที่ได้รับจากทางราชการ จึงไม่ต้องชดใช้คืน
พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่ยกฟ้องโจทก์ จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิดชดใช้ทุนที่จำเลยที่ 1 ได้รับจากสภาประชากรแห่งสหรัฐอเมริกา
จำเลยที่ 1 ได้รับทุนจากสภาประชากรแห่งสหรัฐอเมริกาเป็นส่วนตัว โดยไม่ผ่านทางราชการ และไม่เคยแจ้งให้รัฐบาลไทยทราบ การจ่ายเงินทุนจ่ายให้จำเลยที่ 1 โดยตรง
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4071/2533สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติโจทก์นายวิชิต แย้มบุญเรือง กับพวกจำเลย ป.พ.พ. , ม. 368, ม. 391, ม. 698การที่จำเลยที่ 1 ได้รับทุนของสภาประชากรแห่งสหรัฐอเมริกาเป็นส่วนตัวโดยมิได้ผ่านทางหน่วยงานราชการ แม้จำเลยที่ 1 จะทำสัญญากับโจทก์ว่า หากจำเลยที่ 1 เสร็จการศึกษาแล้วไม่กลับมารับราชการหรือกลับมารับราชการเป็นเวลาน้อยกว่า 3 เท่าของเวลาที่ได้รับทุนหรือที่ได้รับเงินเดือน รวมทั้งเงินเพิ่มสุดแต่เวลาใดจะมากกว่ากัน จำเลยที่ 1 ตกลงจะชดใช้คืนซึ่งทุน และหรือเงินเดือนรวมทั้งเงินเพิ่มและหรือเงินอื่นใดที่จำเลยที่ 1 ได้รับจากทางราชการในระหว่างเวลาที่ได้รับอนุมัติให้ไปศึกษาหรืออบรม รวมทั้งเบี้ยปรับอีก 1 เท่า ให้แก่โจทก์ก็ตาม ก็มีผลเพียงต้องชดใช้เงินเดือนที่ได้รับระหว่างศึกษาต่อพร้อมเบี้ยปรับอีก 1 เท่า ไม่ต้องชดใช้ทุนคืนให้โจทก์แต่อย่างใด เพราะเงินทุนดังกล่าวมิได้เป็นเงินที่ได้รับจากทางราชการในระหว่างได้รับอนุมัติให้ไปศึกษาหรือฝึกอบรม และมิได้เป็นทุนที่เจ้าของทุนมอบให้ทางรัฐบาลไทยหรือสถาบันในประเทศไทยจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ค้ำประกันจึงไม่ต้องรับผิดด้วยเช่นกันโจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ ซึ่งรับราชการในสังกัดโจทก์ได้รับอนุมัติให้ไปศึกษาต่อในระดับปริญญาเอก ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยทุนของสภาประชากรอันเป็นมูลนิธิในประเทศสหรัฐอเมริกาและมอบทุนดังกล่าวให้แก่รัฐบาลไทย ทุนของสภาประชากรแห่งสหรัฐอเมริกาจัดเป็นทุนประเภท ๑ (ข) ตามระเบียบว่าด้วยการให้ข้าราชการไปศึกษาฝึกอบรม และดูงาน ณ ต่างประเทศ จำเลยที่ ๑ ทำสัญญาให้แก่โจทก์ว่า จำเลยที่ ๑ จะปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าว และตามระเบียบข้อบังคับอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับข้าราชการไปศึกษาและฝึกอบรม เมื่อ