การอาศัยโดยไม่เสียค่าเช่าและไม่ได้จดทะเบียน ไม่เป็นสิทธิอาศัยตาม ป.พ.พ. มาตรา 1299 จึงไม่อาจนำบทบัญญัติว่าด้วยสิทธิอาศัยมาใช้บังคับให้ผู้อาศัยรับผิดต่
สิทธิอาศัยเป็นทรัพยสิทธิซึ่งต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จึงจะสมบูรณ์ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1299 การอนุญาตให้อยู่อาศัยโดยไม่เสียค่าเช่าและไม่ได้จดทะเบียนไม่เป็นสิทธิอาศัย จึงไม่อาจนำบทบัญญัติว่าด้วยสิทธิอาศัยมาใช้บังคับให้ผู้อาศัยรับผิดต่อเจ้าของทรัพย์สินที่เสียหาย
พิพากษายืนตามศาลล่างที่ยกฟ้องโจทก์
โจทก์ให้จำเลยทั้งสามอยู่อาศัยในห้องแถวของโจทก์โดยไม่เสียค่าเช่า เพราะจำเลยที่ 2 เป็นลูกจ้างของโจทก์ ไม่ได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนสิทธิอาศัย ต่อมาเกิดเพลิงไหม้ห้องแถวเสียหาย โจทก์ฟ้องให้จำเลยรับผิดฐานละเมิดและผิดหน้าที่ผู้อาศัย
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4736/2533กรมชลประทานโจทก์นายพงษ์ศักดิ์ ผลเรือง กับพวกจำเลย ป.พ.พ. , ม. 1402 ป.วิ.พ. , ม. 183คำฟ้องของโจทก์นอกจากจะบรรยายว่าจำเลยทั้งสามทำละเมิดต่อโจทก์แล้ว ยังบรรยายด้วยว่า จำเลยทั้งสามทำผิดหน้าที่ผู้อาศัยเป็นเหตุให้ทรัพย์สินที่อาศัยเสียหาย คดีจึงมีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยด้วยว่า จำเลยทั้งสามในฐานะผู้อาศัยจะต้องร่วมกันรับผิดในความเสียหายที่เกิดเพลิงไหม้แก่ห้องแถวของโจทก์หรือไม่ โจทก์ฟ้องและนำสืบว่า โจทก์ให้จำเลยทั้งสามอยู่อาศัยในห้องแถวของโจทก์โดยไม่ต้องเสียค่าเช่า เพราะจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นภรรยาจำเลยที่ 3 และเป็นมารดาจำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างของโจทก์ซึ่งเห็นได้ว่าการที่โจทก์อนุญาตให้จำเลยทั้งสามอยู่อาศัยดังกล่าวมิใช่เป็นสิทธิอาศัย ทั้งมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จึงไม่บริบูรณ์เป็นทรัพยสิทธิตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1299 ไม่อาจนำบทบัญญัติบรรพ 4ลักษณะ 5 ว่าด้วยสิทธิอาศัยมาใช้บังคับให้จำเลยทั้งสามรับผิดต่อโจทก์ได้.โจทก์ฟ้องว่า เป็นเจ้าของห้องแถว ๖ ห้อง จำเลยที่ ๑ เป็นผู้เยาว์ และเป็นบุตรของจำเลยที่ ๒ และที่ ๓ จำเลยที่ ๒ เป็นลูกจ้างประจำของโจทก์ จำเลยที่ ๓ เป็นสามีโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลยที่ ๒ จำเลยทั้งสามได้รับสิทธิอาศัยในห้องแถวเลขที่ ๑๗๒/๓๔ ดังกล่าวจากโจทก์ เมื่อวันที่ ๒๖ สิงหาคม ๒๕๒๕ เวลากลางคืนหลังเที่ยงห้องแถวดังกล่าวทั้ง ๖ ห้อง ถูกเพลิงไหม้เสียหายหมด เพราะความผิดของจำเลยทั้งสามในฐานะผู้ได้รับสิทธิอาศัย การกระทำของจำเลยที่ ๑เป็นการละเมิดต่อโจทก์ จำเลยที่ ๑ เป็นผู้เยาว์อยู่ในความดูแลของจำเลยที่ ๒ และที่ ๓ จำเลยที่ ๒ และที่ ๓ จึงต้องร่วมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสามชดใช้เ