ความผิดฐานออกเช็คโดยเจตนาทุจริตหรือไม่มีเงินในบัญชี ต้องพิสูจน์สภาพบัญชีในวันออกเช็ค ไม่ใช่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน
ความผิดฐานออกเช็คตามมาตรา 3(1)(2) แห่ง พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 สาระสำคัญอยู่ที่วันออกเช็คซึ่งเป็นวันที่ผู้ออกเช็คมีเจตนากระทำผิด แต่ความผิดจะสำเร็จเมื่อธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ดังนั้น โจทก์ต้องนำสืบให้ได้ความว่าในวันออกเช็คจำเลยไม่มีเงินในบัญชีพอให้ใช้เงินตามเช็ค หรือหากน
พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่ให้ยกฟ้องโจทก์
โจทก์ฟ้องว่าจำเลยออกเช็คลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2529 และ 30 เมษายน 2529 แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินในวันที่ 8 สิงหาคม 2529 และ 28 สิงหาคม 2529 ตามลำดับ โดยให้เหตุผลว่ายังไม่มีการตกลงกับธนาคารเนื่องจากจำเลยเป็นหนี้ธนาคารเต็มวงเงินเบิกเกินบัญชี โจทก์ไม่ได้นำสืบสภาพบัญชีในวันออกเช็ค
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5116/2533พนักงานอัยการ จังหวัดพังงาโจทก์นายบุญส่ง เสริมอุดมรัตน์จำเลย ป.อ. ป.วิ.อ. พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 สาระสำคัญของความผิดฐานออกเช็คตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3(1)(2) นั้น ถือว่าวันที่ออกเช็คเป็นวันที่ผู้ออกเช็คมีเจตนากระทำผิดและความผิดสำเร็จครบองค์ประกอบความผิดในวันที่ ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็ค โจทก์นำสืบแต่เพียงวันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเท่านั้นซึ่งเป็นวันหลังออกเช็คหลายเดือน โดยธนาคารให้เหตุผลว่ายังไม่มีการตกลงกับธนาคาร เนื่องจากขณะนั้นจำเลยเป็นหนี้ธนาคารอยู่เต็มวงเงินเบิกเกินบัญชี มิได้นำสืบว่าในวันออกเช็คจำเลยมีเงินอยู่ในบัญชีไม่พอจะใช้เงินได้ตามเช็ค และหรือหากผู้เสียหายนำเช็คตามฟ้องไปเบิกเงินธนาคารจะปฏิเสธการจ่ายเงิน จึงฟังไม่ได้ว่าจำเลยกระทำความผิดตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค.โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. ๒๔๙๗ มาตรา ๓ จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยผิดตามฟ้อง จำคุก ๑ ปี ๑๐ เดือน จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ลักษณะความผิดฐานออกเช็คโดยเจตนาที่จะมิให้มีการใช้เงินตามเช็ค หรือฐานออกเช็คโดยในขณะที่ออกเช็คไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. ๒๔๙๗ มาตรา ๓(๑)(๒) นั้น สาระสำคัญของความผิดทั้งสองฐานนี้อยู่ที่วันออกเช็ค คือวันที่สั่งให้ธนาคารจ่ายเงินตามเช็คซึ่งถือว่าเป็นวันที่ผู้ออกเช็คมีเจตนากระทำผิดแต่การกระทำของผู้ออกเช็ค ยังไม่เป็นความผิดจนกว่าธนาคารจะปฏิเสธการจ่ายเงินตา