การกำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนตามราคาตลาด และการเรียกค่าทดแทนส่วนที่เหลือจากการเวนคืน
การพิจารณาค่าทดแทนเพื่อความเป็นธรรมต้องนำราคาซื้อขายตามปกติในท้องตลาดของอสังหาริมทรัพย์ที่จะต้องเวนคืนตามที่เป็นอยู่ในวันใช้บังคับพระราชกฤษฎีกา สภาพและที่ตั้ง เหตุและวัตถุประสงค์ของการเวนคืนมาประกอบการพิจารณา ตามมาตรา 21(1)(4)(5) แห่ง พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530
ให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มแก่โจทก์ตามราคาตลาด พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประจำของธนาคารออมสินนับแต่วันที่ต้องจ่ายค่าทดแทนจนกว่าจะชำระเสร็จ
ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนบางส่วนเพื่อสร้างทางพิเศษ คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นใช้ราคาประเมินของกรมที่ดินเป็นเกณฑ์ ซึ่งต่ำกว่าราคาซื้อขายในท้องตลาด และที่ดินส่วนที่เหลือแยกเป็นสองแปลงไม่มีทางออกสู่ถนนสาธารณะ
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9050/2538นาย ประสิทธิ์ อุไรรัตน์โจทก์การ ทาง พิเศษ แห่งประเทศ ไทยจำเลย ป.พ.พ. ม. 1298, ม. 1387 ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 9, ม. 21, ม. 26 ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพ ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 290 การที่คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นได้กำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์โดยถือราคาประเมินทุนทรัพย์ในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2531ถึง พ.ศ. 2534 ของกรมที่ดินเป็นเกณฑ์กำหนด โดยกำหนดสูงกว่าราคาที่ดินที่มีการตีราคาไว้เพื่อประโยชน์ในการเสียภาษีบำรุงท้องที่ อันเป็นการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติว่าด้วยเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 มาตรา 9 วรรคสี่ก่อนถูกแก้ไขโดยประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติฉบับที่ 44 ที่ให้นำมาตรา 21(2)(3) มาเป็นเกณฑ์กำหนดก็ตามแต่ก็เป็นราคาคงที่ตลอดเวลาที่ใช้บัญญัติดังกล่าว มิใช่ราคาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงสูงขึ้นตามภาวะเศรษฐกิจ เมื่อประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติฉบับที่ 44 ให้มีผลใช้บังคับแก่การเวนคืนซึ่งกำหนดราคาเบื้องต้น การจ่ายเงินค่าทดแทนในการฟ้องคดียังไม่เสร็จเด็ดขาดในวันที่ประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติฉบับดังกล่าวใช้บังคับ และโจทก์ได้ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่14 มกราคม 2534 คดีจึงยังไม่เสร็จเด็ดขาดในวันที่29 กุมภาพันธ์ 2534 ซึ่งเป็นวันที่ประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 มีผลใช้บังคับ ฉะนั้นการพิจารณาค่าทดแทนเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้ถูกเวนคืนสอดคล้องกับเจตนารมณ์ตามประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติดังกล่าวจะต้องนำเอาราคาที่ซื