ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5459/2533

ประเด็นกฎหมาย

การกระทำของเจ้าพนักงานที่เรียกให้ผู้บุกรุกที่ราชการเสียค่าเช่าหรือบริจาคเงินเพื่อบรรเทาความเสียหาย ไม่เป็นการใช้อำนาจโดยมิชอบตามมาตรา 148

หลักกฎหมาย

การที่เจ้าพนักงานซึ่งได้รับมอบหมายให้ตรวจสอบการบุกรุกที่ราชการ เรียกให้ผู้บุกรุกเสียค่าเช่าหรือบริจาคเงินเพื่อบรรเทาความเสียหายที่เกิดจากการกระทำของผู้บุกรุกเอง และการแจ้งว่าจะใช้สิทธิตามกฎหมายหากไม่ยอมปฏิบัติตาม ไม่เป็นการใช้อำนาจในตำแหน่งโดยมิชอบ ข่มขืนใจหรือจูงใจให้มอบทรัพย์สินหรือประโยชน์แก่ตนเอ

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่ให้ยกฟ้องโจทก์ เนื่องจากจำเลยไม่มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 148

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยได้รับมอบหมายจากผู้บังคับบัญชาให้ตรวจสอบการบุกรุกที่ดินของทางราชการ จำเลยเรียกให้โจทก์ซึ่งบุกรุกปลูกบ้านพักคนงานเสียค่าเช่าหรือบริจาคเงินตกแต่งห้องทำงาน หรือมอบอาคารให้สำนักงาน โดยแจ้งว่าหากไม่ยอมจะต้องรื้อถอน

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5459/2533ห้างหุ้นส่วนจำกัดพรเกษมโจทก์นายจตุราภรณ์ ทองประไพจำเลย ป.อ. การที่จำเลยซึ่งเป็นผู้ได้รับมอบหมายจากผู้บังคับบัญชาให้เป็นผู้ตรวจสอบกรณีโจทก์บุกรุกเข้าปลูกสร้างบ้านพักคนงานในที่ดินของทางราชการ ได้เรียกให้โจทก์เสียค่าเช่า มอบอาคารหรือบริจาคเงินเป็นค่าตกแต่งห้องทำงานสำนักงานก็ดี เป็นการบรรเทาความเสียหายที่เกิดจากการกระทำของโจทก์เอง และที่จำเลยพูดว่าถ้าไม่ยอมก็ต้องรื้อถอนก็เป็นกรณีที่จำเลยแจ้งว่าจะใช้สิทธิตามกฎหมายมิใช่เป็นการข่มขืนใจ การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นการใช้อำนาจในตำแหน่งโดยมิชอบ ข่มขืนใจหรือจูงใจให้โจทก์มอบให้หรือหามาให้ซึ่งทรัพย์สินหรือประโยชน์แก่ตนเองหรือผู้อื่น ไม่เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 148.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นเจ้าพนักงานตามกฎหมายตำแหน่งผู้ช่วยเกษตรจังหวัดกาญจนบุรีฝ่ายบริหาร มีหน้าที่ดูแลบริเวณสถานที่ราชการ หรืองานอื่นใดที่เกษตรจังหวัดกาญจนบุรีมอบหมาย จำเลยได้เรียกร้องเงินจากนายเกษม ชาวเมืองทอง ตัวแทนของโจทก์ ซึ่งโจทก์ได้มอบหมายให้เป็นช่างควบคุมงานก่อสร้างสะพาน หมู่ที่ ๓ตำบลปากแพรก อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ให้จ่ายเงินแก่จำเลยเป็นค่าเช่าที่ดินบริเวณที่โจทก์ปลูกบ้านพักคนงานหลายครั้งโดยจำเลยอ้างว่าเป็นที่ดินของสำนักงานเกษตรจังหวัดกาญจนบุรี โจทก์ไม่ปฏิบัติตาม ต่อมาจำเลยได้แจ้งโจทก์ให้เลือกจัดการอย่างใดอย่างหนึ่งใน ๒ ประการ คือ (๑) ให้โจทก์จ่ายเงินให้จำเลยก้อนหนึ่งในลักษณะเงินบริจาค หรือ (๒) ให้โจทก์ยกบ้านพักคนงานดังกล่าวให้กับสำนักงานเกษตร จังหวัดกาญจนบุรี ถ้าโจทก์ไม่ตกลงก็ให้ทำการรื้อถอนบ้านพักคนงานออกไปจากที่ดินนั้นเสีย มิฉะนั้นจะถูกดำเนินคดี การกระทำดังกล่าวของจำเลยเป็นการใช้อำนาจใ