ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5673/2533

ประเด็นกฎหมาย

การตีความสัญญาจ่ายบำเหน็จค่านายหน้าโดยมีเงื่อนไขบังคับก่อนว่าผู้ว่าจ้างจะได้รับเงินส่วนแบ่งกำไรก่อน

หลักกฎหมาย

การตีความสัญญาต้องนำสัญญาที่เกี่ยวข้องกันมาประกอบกัน การจ่ายบำเหน็จค่านายหน้าต้องเป็นไปตามเงื่อนไขบังคับก่อนที่กำหนดไว้ในสัญญา หากเงื่อนไขยังไม่สำเร็จ ผู้ว่าจ้างไม่ต้องจ่ายบำเหน็จ

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่ยกฟ้องโจทก์ จำเลยทั้งสองไม่ต้องจ่ายบำเหน็จค่านายหน้าให้แก่โจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

สัญญาร่วมงานขายไม้ซุงสักกำหนดให้จำเลยที่ 2 ได้รับส่วนแบ่งกำไร 15 ล้านบาทไม่ว่าขาดทุนหรือไม่ แต่ต้องส่งไม้ไปจำหน่ายต่างประเทศหรือในประเทศก่อน ต่อมามติคณะรัฐมนตรีห้ามส่งไม้ไปต่างประเทศ และไม่ปรากฏว่าจำหน่ายในประเทศได้ จำเลยที่ 2 จึงไม่ได้รับเงิน 15 ล้านบาท ทำให้เงื่อนไขบังคับก่อนในการจ่ายบำเหน็จค่านาย

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5673/2533นางวัฒนา วาทะศิริโจทก์นายวิวัฒน์ สุวรรณนภาศรี กับพวกจำเลย ป.พ.พ. , ม. 845, ม. 1599สัญญาร่วมงานขายไม้ซุงสัก ระหว่างบริษัท ก. กับจำเลยทั้งสองระบุว่า ในการแบ่งกำไรการร่วมงานขายไม้ซุงสัก จำเลยที่ 2 จะได้รับส่วนแบ่งเป็นเงินสด 15 ล้านบาท ไม่ว่ากิจการจะขาดทุนหรือไม่และบริษัท ก. จะต้องจ่ายเงินคืนแก่จำเลยที่ 2 ในยอดเงินลงทุนทั้งหมดของจำเลยที่ 2 ส่วนสัญญาระหว่างจำเลยที่ 1 กับ ส. ในฐานะส่วนตัวและผู้รับสัญญาแทน ล. ระบุว่า ตามสัญญาร่วมงานดังกล่าวส. และ ล. เป็นผู้ชักนำกิจการร่วมงานขายไม้ซุงสัก มาเสนอจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 2 จึงให้สัญญาว่า ในยอดเงิน 15 ล้านบาทที่จำเลยที่ 2จะพึงได้รับจากบริษัท ก. จำเลยที่ 2 จะแบ่งจ่ายให้ ส. 2 ล้านบาทและ ล. 1 ล้านบาท ส่วนกำไรอีก 10 เปอร์เซ็นต์ที่จะพึงได้จากสัญญาดังกล่าว จำเลยที่ 2 จะแบ่งให้แก่ ส. และ ล. ตามอัตราส่วนคือของจำเลยที่ 2 จำนวน 12 ส่วน ของ ส. 2 ส่วน และของ ล. 1 ส่วนสัญญาทั้ง 2 ฉบับดังกล่าวมีความเกี่ยวข้องกันซึ่งมีความหมายว่าบริษัท ก. จะต้องชำระเงินให้แก่จำเลยที่ 2 เมื่อได้ร่วมดำเนินงานกับจำเลยที่ 2 ส่งไม้ซุงสัก ไปจำหน่ายต่างประเทศหรือภายในประเทศแล้วและจำเลยที่ 2 ต้องจ่ายเงินบำเหน็จค่านายหน้า 1 ล้านบาทให้แก่ล. ต่อเมื่อจำเลยที่ 2 ได้รับเงิน 15 ล้านบาทจากบริษัท ก. แล้วการได้รับเงินจำนวน 15 ล้านบาทของจำเลยที่ 2 ดังกล่าวจึงเป็นเงื่อนไขบังคับก่อนในการจ่ายบำเหน็จค่านายหน้าให้แก่ ล. ดังนั้นเงินจำนวน 15 ล้านบาทที่จำเลยที่ 2 จะพึงได้รับจากบริษัท ก.ตามหนังสือให้สัญญาจึงหมายถึงเงินตามสัญญาร่วมงาน เมื่อต่อมาก่อนที่บริษัท ก. และจำเลยที่ 2 ส่งไม้ซุงสัก ไปจำหน่ายต่างประเทศได้มีมติคณะรัฐมนตรีห้ามมิให้ส่งไม้ซ