ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3643/2548

ประเด็นกฎหมาย

สัญญากู้เงินที่กำหนดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 19 ต่อปี ซึ่งสูงกว่าประกาศภายในของธนาคารโจทก์ แต่ไม่เกินอัตราสูงสุดตามประกาศกระทรวงการคลัง ไม่ตกเป็นโมฆะ

หลักกฎหมาย

สัญญากู้เงินที่กำหนดอัตราดอกเบี้ยไม่เกินอัตราสูงสุดตามประกาศกระทรวงการคลัง ไม่ตกเป็นโมฆะ แม้ขณะทำสัญญาธนาคารจะประกาศอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่า แต่หากในทางปฏิบัติธนาคารคิดดอกเบี้ยภายในกรอบประกาศของตน การคิดดอกเบี้ยย่อมชอบด้วยกฎหมาย

คำวินิจฉัย

สัญญากู้เงินไม่ตกเป็นโมฆะ โจทก์มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยตามสัญญาได้ พิพากษาแก้ให้จำเลยทั้งสองชำระเงิน 192,200.11 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 13.5 ต่อปี ของต้นเงิน 171,965.12 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยกู้เงินจากธนาคารโจทก์ 200,000 บาท ตกลงเสียดอกเบี้ยร้อยละ 19 ต่อปี ขณะทำสัญญาธนาคารประกาศอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี แต่ในทางปฏิบัติธนาคารคิดดอกเบี้ยและปรับเปลี่ยนภายในกรอบประกาศของตน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3643/2548ธนาคารอาคารสงเคราะห์โจทก์นายสมคิด เลียงผา กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 7, ม. 150, ม. 654 ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การกำหนดสถาบันการเงินและอัตราดอกเบี้ยที่สถาบันการเงินอาจคิดได้จากผู้กู้ยืม (ฉบับที่ 6) พ.ศ.2537 หนังสือสัญญากู้เงินที่จำเลยทำไว้กับโจทก์ มีข้อตกลงเกี่ยวกับอัตราดอกเบี้ยในหนังสือสัญญากู้เงินระบุ ความว่า ผู้กู้ยินยอมเสียดอกเบี้ยให้แก่ผู้ให้กู้เป็นรายเดือนสำหรับเงินกู้ตามสัญญานี้ในอัตราในอัตราร้อยละ 19 ต่อปี หรือตามอัตราดอกเบี้ยใหม่ซึ่งผู้ให้กู้อาจเปลี่ยนแปลงสูงขึ้นหรือต่ำกว่าอัตราดอกเบี้ยที่กำหนดไว้ข้างต้นนี้และผู้กู้ ยินยอมเสียดอกเบี้ยให้แก่ผู้ให้กู้ในอัตราดอกเบี้ยใหม่ตามประกาศของธนาคาร ฯ สัญญาข้อนี้เป็นข้อตกลงให้โจทก์มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากจำเลยได้ในอัตราร้อยละ 19 ต่อปี ในระหว่างสัญญาโดยอนุวัตตามประกาศกระทรวงการคลัง เรื่องการกำหนดสถาบันการเงินและอัตราดอกเบี้ยที่สถาบันการเงินอาจคิดได้จากผู้กู้ยืม (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2535 ที่กำหนดให้ธนาคารโจทก์เรียกดอกเบี้ยจากผู้กู้ยืมได้ในอัตราสูงสุดไม่เกินร้อยละ 19 ต่อปี โดยไม่มีข้อกำหนดให้ต้องประกาศกำหนดอัตราดอกเบี้ยแต่ประการใด อัตราดอกเบี้ยตามที่โจทก์และจำเลยตกลงกันตามหนังสือสัญญากู้เงินไม่เกินกว่าอัตราดอกเบี้ยที่โจทก์มีสิทธิคิดจากจำเลยได้ตามประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าว การทำสัญญากู้ยืมเงินของโจทก์และจำเลยเป็นไปตามเจตนาของคู่สัญญาและอยู่ในกรอบที่ประกาศกระทรวงการคลังกำหนด จึงไม่ตกเป็นโมฆะ และแม้ขณะทำสัญญากู้ยืมเงินดังกล่าวจะมีประกาศของโจทก์เรื่องอัตราดอกเบี้ยเงินกู้กำหนดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี ต่ำกว่าอัตราที่ระบุไว้ในหนังสือสัญญากู้เงินซึ่งโจทก์จะคิดดอกเบี้ยจากจำเลยเกิน