ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1112/2531

ประเด็นกฎหมาย

สัญญาที่ให้รื้อถอนกำแพงวัดซึ่งเป็นทรัพย์สินของบุคคลภายนอก ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หากสามารถตกลงกับเจ้าอาวาสได้

หลักกฎหมาย

วัดเป็นนิติบุคคล เจ้าอาวาสมีอำนาจจัดการศาสนสมบัติของวัดได้ หากจำเลยสามารถตกลงกับเจ้าอาวาสให้รื้อถอนกำแพงได้ สัญญานั้นไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน จึงไม่เป็นโมฆะ

คำวินิจฉัย

พิพากษาให้จำเลยจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินส่วนของจำเลยให้แก่โจทก์ หากไม่ปฏิบัติให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยทำสัญญากับโจทก์ว่าจะรื้อถอนกำแพงคอนกรีตของวัดที่ติดกับถนนสาธารณประโยชน์ภายใน 40 วัน จำเลยรื้อถอนบางส่วนแต่ถูกดำเนินคดี จึงก่อสร้างกลับคืนบางส่วน ทำให้ไม่สามารถรื้อถอนทั้งหมดตามสัญญา

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1112/2531นาย สุเทพ วัง กังวานโจทก์นาย ประจักษ์ เงิน วิจิตรจำเลย ป.พ.พ. ม. 113 เดิม, ม. 150, ม. 368, ม. 850 พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2505 ม. 31, ม. 37, ม. 40 พ.ร.บ.คณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2535 ข้อสัญญาระหว่างโจทก์จำเลยว่าจำเลยจะทำการรื้อถอนกำแพงคอนกรีตของวัดที่อยู่ติดกับถนนสาธารณประโยชน์ทางทิศตะวันออกของที่ดินแปลงตามสัญญาตกลงร่วมหุ้นออกไปภายใน 40 วัน นับแต่วันทำหนังสือนั้น เมื่อตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 มาตรา 31 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2535 บัญญัติว่า วัดมีสองอย่าง (1) วัดที่ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา (2) สำนักสงฆ์ ให้วัดมีฐานะเป็นนิติบุคคล เจ้าอาวาสเป็นผู้แทนของวัดในกิจการทั่วไป มาตรา 37 บัญญัติว่า เจ้าอาวาสมีหน้าที่ดังนี้ (1) บำรุงวัด จัดกิจการและศาสนสมบัติของวัดให้เป็นไปด้วยดี และมาตรา 40 บัญญัติว่า ศาสนสมบัติแบ่งออกเป็นสองประเภท (1) ศาสนสมบัติกลาง ได้แก่ ทรัพย์สินของศาสนาซึ่งมิใช่ของวัดใดวัดหนึ่ง (2) ศาสนสมบัติของวัด ได้แก่ ทรัพย์สินของวัดใดวัดหนึ่ง ดังนั้น เมื่อวัดเป็นนิติบุคคลย่อมมีสิทธิและหน้าที่เช่นเดียวกันบุคคลบุคคลธรรมดา กำแพงวัดเป็นเพียงศาสนสมบัติของวัด ซึ่งเจ้าอาวาสมีอำนาจจัดการก่อสร้างหรือรื้อถอนเพื่อประโยชน์ของวัดได้ หากจำเลยสามารถทำความตกลงกับเจ้าอาวาสเพื่อขอรื้อถอนกำแพงวัดและทางวัดยินยอม จำเลยย่อมสามารถรื้อถอนกำแพงวัดได้ การที่จำเลยได้ทำสัญญาดังกล่าวกับโจทก์เนื่องจากจำเลยเห็นว่าตนสามารถทำความตกลงกับเจ้าอาวาสได้ข้อตกลงดังกล่าวจึงไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนแต่อย่างใด จึงไม่เป็นโมฆะ ตามหนังสือสัญญาตกลงร่วมหุ้นมีข้อความว่า "เมื่อผู้ร่วมหุ้นที่ 2(จำเ