การเวนคืนอสังหาริมทรัพย์: อำนาจฟ้องหน่วยงานรัฐวิสาหกิจและกระทรวงที่กำกับดูแล และการกำหนดค่าทดแทนตามหลักเกณฑ์ใน พ.ร.บ.เวนคืนฯ
กระทรวงมหาดไทยในฐานะผู้กำกับดูแลการเวนคืนตาม พ.ร.บ.ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ.2534 มาตรา 19 มีหน้าที่รับผิดชอบให้การเวนคืนเป็นไปโดยชอบ เมื่อโจทก์โต้แย้งค่าทดแทน โจทก์มีอำนาจฟ้องกระทรวงให้ร่วมรับผิดกับรัฐวิสาหกิจผู้ดำเนินการได้ ส่วนการกำหนดค่าทดแทนต้องพิจารณาหลักเกณฑ์ทั้ง 5 ประการตามมาตรา 21 และต้อ
ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยฎีกาของจำเลยที่ 2 (กระทรวงมหาดไทย) เพราะไม่มีส่วนได้เสียในคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ และให้กำหนดค่าทดแทนที่ดินใหม่ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประจำของธนาคารออมสินนับแต่วันครบกำหนดจ่ายเงินค่าทดแทน
โจทก์ถูกเวนคืนที่ดินเพื่อสร้างทางด่วน จำเลยที่ 1 เป็นรัฐวิสาหกิจ จำเลยที่ 2 เป็นกระทรวงมหาดไทยผู้กำกับดูแล โจทก์ฟ้องทั้งสองให้รับผิดร่วม ศาลชั้นต้นยกฟ้องจำเลยที่ 2 โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นด้วย จำเลยที่ 2 ฎีกา แต่ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยเพราะจำเลยที่ 2 ไม่มีส่วนได้เสีย
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2205/2540นาง เหรียญ มา นิก พันธุ์ กับพวกโจทก์การ ทาง พิเศษ แห่งประเทศ ไทย กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 142, ม. 247 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 10 วรรคสอง, ม. 11 วรรคหนึ่ง, ม. 21, ม. 26 วรรคสาม ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 216 พ.ร.บ.ปรับปรุง กระทรวง ทบวง กรม พ.ศ.2534 ม. 19 พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่อำเภอปากเกร็ด พ.ศ.2530 ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 2ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 2 โจทก์อุทธรณ์ในปัญหานี้ว่าโจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 2 ส่วนจำเลยที่ 2 ไม่อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นด้วยกับคำวินิจฉัยของศาลชั้นต้นว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 2 ดังนี้คำพิพากษาของศาลอุทธรณ์มิได้วินิจฉัยให้กระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของจำเลยที่ 2 ดังนั้น จำเลยที่ 2จึงฎีกาคัดค้านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์มิได้ ถึงแม้ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาของจำเลยที่ 2 ไว้ ศาลฎีกาก็ไม่รับวินิจฉัยให้ การดำเนินการเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินที่จะเวนคืนในท้องที่อำเภอปากเกร็ด พ.ศ. 2530 อยู่ในอำนาจหน้าที่และวัตถุประสงค์ของกระทรวงมหาดไทย จำเลยที่ 2 ตามประกาศของคณะปฎิวัติ ฉบับที่ 216 เรื่องปรับปรุงกระทรวง ทบวงกรม ข้อ 19 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาแก้ไขเพิ่มเติมประกาศของคณะปฎิวัติ ฉบับที่ 216 อีกหลายฉบับ ต่อมามีการยกเลิกประกาศของคณะปฎิวัติ ฉบับที่ 216 โดยพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2534 และบัญญัติอำนาจหน้าที่นี้ของจำเลยที่ 2 ไว้ในมาตรา 19 จำเลยที่ 2 จึงมีหน้าที่ต้องรับผิดชอบการปฎิบัติงานของทางการพิเศษแห่งประเทศไทยจำเลยที่ 1ให้เป็นไปโดยถูกต้องและชอบด้วยกฎหมาย รวมตลอดถึงการเวนคืนที่ดินและก