ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3670/2540

ประเด็นกฎหมาย

การกำหนดค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนเมื่อมีการดำเนินการล่าช้ากว่า 20 ปี ต้องใช้ราคาในปีที่เริ่มดำเนินการใหม่ตามหลักความเป็นธรรม

หลักกฎหมาย

การกำหนดค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนต้องเป็นธรรมแก่ผู้ถูกเวนคืนและสังคม หากการดำเนินการล่าช้าเกินสมควร ต้องใช้ราคาในปีที่เริ่มดำเนินการกำหนดค่าทดแทนใหม่ มิใช่ราคาตามปีที่พระราชกฤษฎีกามีผลใช้บังคับ

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่างทั้งสองที่กำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์โดยใช้ราคาในปี 2531 ซึ่งเป็นปีที่เริ่มดำเนินการกำหนดค่าทดแทนใหม่ โดยเฉลี่ยราคาประเมินรวมกับราคาที่สูงขึ้นต่อปีใกล้เคียงราคาตลาด

ข้อเท็จจริงสำคัญ

พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตเวนคืนมีผลใช้บังคับตั้งแต่ปี 2511 แต่จำเลยเพิ่งแจ้งราคาค่าทดแทนให้โจทก์ทราบในปี 2534 ล่าช้ากว่า 20 ปี คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นเพิ่งแต่งตั้งในปี 2531

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

  • ป.วิ.พ. ม. 1 (11)
  • ม. 55
  • ป.พ.พ. ม. 70
  • มาตรา 66(2) แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร
  • มาตรา 19 ของพระราชบัญญัติฉบับนี้
  • มาตรา 21แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3670/2540นาง มธุรา บุนนาคโจทก์กรุงเทพมหานคร กับพวกจำเลย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ม. 33 ป.พ.พ. ม. 70 ป.วิ.พ. ม. 1 (11), ม. 55 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2518 ม. 12, ม. 19, ม. 66 (2) พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2528 ม. 44, ม. 49, ม. 89 (6) พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2497 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 21, ม. 36 วรรคสอง พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่ตำบลสุรวงศ์ ตำบลสีลม อำเภอบางรัก และตำบลยานนาวา ตำบลทุ่งมหาเมฆ ตำบลทุ่งวัดดอน ตำบลช่องนนทรี อำเภอยานนาวา จังหวัดพระนคร พ.ศ.2511 พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์ แขวงสีลม เขตบางรัก และแขวงยานนาวา แขวงทุ่งมหาเมฆ แขวงวัดดอน แขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2516 ม. 14 วรรคหนึ่ง ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครจำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์ พ.ศ. 2516 ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ. 2497 และพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ. 2530 มีอำนาจในการเวนคืนหรือควบคุมการเวนคืนและมีหน้าที่จ่ายเงินค่าทดแทนให้แก่ผู้ถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์พ.ศ. 2516 เนื่องด้วย พระราชบัญญัตินี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์ของรัฐในการสร้างทางและปรับปรุงระบบระบายน้ำสำหรับกรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นงานส่วนหนึ่งในอำนาจหน้าที่ของจำเลยที่