ศาลสามารถยกกฎกระทรวงที่ออกใช้บังคับระหว่างการพิจารณามาปรับใช้แก่คดีได้หรือไม่ และคำสั่งไม่อนุญาตให้ก่อสร้างอาคารพาณิชย์ของจำเลยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
แม้ในขณะที่จำเลยมีคำสั่งไม่อนุญาต กฎกระทรวงฉบับเดิมไม่มีผลใช้บังคับแล้ว แต่หากระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกามีกฎกระทรวงฉบับใหม่ออกใช้บังคับ ทำให้คำขอของโจทก์ต้องห้ามหรือขัดต่อกฎกระทรวงใหม่ ศาลฎีกาชอบที่จะยกกฎกระทรวงฉบับใหม่ขึ้นปรับใช้แก่คดีได้ และหากการมีคำสั่งตามคำขอของโจทก์ซึ่งต้องห้ามหรือขัดต่อกฎกระ
ศาลฎีกาพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์
โจทก์ยื่นคำขออนุญาตก่อสร้างอาคารพาณิชย์เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2535 จำเลยมีคำสั่งไม่อนุญาตโดยอ้างว่าขัดต่อกฎกระทรวง ฉบับที่ 24 (พ.ศ. 2524) ซึ่งต่อมาหมดอายุบังคับแล้ว แต่ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาได้มีกฎกระทรวง ฉบับที่ 221 (พ.ศ. 2538) ใช้บังคับ ทำให้คำขอของโจทก์ต้องห้ามหรือขัดต่อกฎกระทรวงใหม่นี้
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5186/2540วัด วัง ตะวันออกโจทก์นาย สม นึก เกตุ ชาติจำเลย ป.วิ.พ. ม. 142, ม. 172 พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ม. 4, ม. 21, ม. 25 กฎกระทรวง ฉบับที่ 24 (พ.ศ.2524) ออกตามความในพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ.2518 กฎกระทรวง ฉบับที่ 221 (พ.ศ.2538) ออกตามความในพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ.2518 แม้ในระหว่างที่โจทก์ยื่นคำขออนุญาตก่อสร้างอาคารพาณิชย์ตามคำขอเอกสารหมายจ.5 และ จ.6 และจำเลยมีคำสั่งไม่อนุญาตให้ก่อสร้างปรากฏว่ากฎกระทรวง ฉบับที่ 24(พ.ศ. 2529) ออกตามความในพระราชบัญญัติการผังเมืองพ.ศ. 2518 ไม่มีผลใช้บังคับแล้ว ดังนี้กรณีตามคำขอของโจทก์จึงไม่ต้องต้องตามกฎกระทรวงฉบับดังกล่าวและจำเลยซึ่งเป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 จึงไม่อาจยกข้อห้ามตามกฎกระทรวงฉบับดังกล่าวเพื่อมีคำสั่งไม่อนุญาตให้ก่อสร้างอาคารพาณิชย์ ทำให้คำสั่งของจำเลยเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบและไม่มีเหตุผลสมควรในขณะนั้นก็ตาม แต่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาได้มีกฎกระทรวง ฉบับที่ 221(พ.ศ. 2538) ฯ ใช้บังคับเป็นผลให้กรณีคำขอของโจทก์ต้องห้ามหรือขัดต่อกฎกระทรวงฉบับนี้ ศาลฎีกาจึงชอบที่จะยกกฎกระทรวงฉบับนี้ขึ้นปรับใช้แก่คดีนี้ได้ หากจะถือว่าขณะที่จำเลยมีคำสั่งไม่อนุญาตให้ก่อสร้างอาคารพาณิชย์ไม่มีกฎหมายสนับสนุนให้จำเลยสั่งเช่นนั้นได้และจะต้องเพิกถอนคำสั่งของจำเลยก็ตาม โจทก์ก็ต้องไปรื้อร้องขอให้จำเลยมีคำสั่งอนุญาตใหม่ แต่ขณะจะมีคำสั่งใหม่ก็ปรากฏว่ากรณีของโจทก์ต้องห้ามตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 221(พ.ศ. 2538)ฯ อีก เช่นนี้เห็นได้ว่าการมีคำสั่งตามคำขอของโจทก์ตามเอกสารหมาย จ.5 และ จ.6 ซึ่งต้องห้ามหรือขัดต่อกฎกระทรวง ฉบับที่ 221(พ.ศ. 2538) ฯ ซึ่งเป็นการใช้กฎหมายที่ฝืนต่อสภาพ