การกำหนดค่าทดแทนการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ อำนาจฟ้องเรียกค่าทดแทนที่ดินส่วนที่เหลือจากการเวนคืน และสิทธิได้รับดอกเบี้ย
การพิจารณาค่าทดแทนต้องคำนึงถึงราคาประเมิน ราคาซื้อขายในท้องตลาด สภาพและที่ตั้งของอสังหาริมทรัพย์ รวมทั้งเหตุและวัตถุประสงค์ของการเวนคืน ตามมาตรา 21(1)(4)(5) แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 และประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 ข้อ 1 และ 5 ผู้ถูกเวนคืนมีอำนาจฟ้องเรียก
ศาลฎีกาพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ โดยให้จำเลยชำระดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประเภทฝากประจำของธนาคารออมสินในจำนวนเงินค่าทดแทนที่เพิ่มขึ้น นับแต่วันที่ 7 พฤษภาคม 2534 จนกว่าจะชำระเสร็จ แต่ดอกเบี้ยถึงวันฟ้องต้องไม่เกิน 14,477,472 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์
โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินสองแปลงถูกเวนคืนบางส่วนเพื่อสร้างและขยายทางหลวงแผ่นดิน จำเลยกำหนดค่าทดแทนตารางวาละ 4,000 บาท โจทก์อุทธรณ์ต่อรัฐมนตรี ขอให้เพิ่มเป็นตารางวาละ 30,000 บาท รัฐมนตรีเพิ่มให้เฉพาะที่ดินติดถนนในรัศมี 60 เมตรเป็นตารางวาละ 5,000 บาท โจทก์ฟ้องเรียกค่าทดแทนเพิ่มและค่าทดแทนที่ดินส่วนที่เหล
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5187/2540บริษัท พิพัฒน สิน จำกัดโจทก์กรมทางหลวงจำเลย ป.พ.พ. ม. 224 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 142 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 10, ม. 11, ม. 21, ม. 25, ม. 26 ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพ ข้อ 1, ข้อ 5การพิจารณาค่าทดแทนเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้ถูกเวนคืน นอกจากจะคำนึงถึงราคาประเมินเพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมของกรมที่ดินแล้ว ยังจะต้องคำนึงถึงราคาที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาดตามที่เป็นอยู่ในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินฯ ออกใช้บังคับสภาพและที่ตั้งของอสังหาริมทรัพย์ รวมทั้งเหตุและวัตถุประสงค์ของการเวนคืน ดังที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 มาตรา 21(1)(4)และ (5) มาประกอบการพิจารณาด้วย ทั้งนี้ ตามประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ข้อ 1 และข้อ 5 เมื่อราคาที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินฯ ออกใช้บังคับสูงกว่าราคาที่คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นกำหนดให้ แต่เนื่องจากเหตุและวัตถุประสงค์ของการเวนคืนครั้งนี้ ก็เพื่อสร้างและขยายทางหลวงแผ่นดิน อันเป็นการอำนวยความสะดวกแก่การจราจรและการขนส่งซึ่งเป็นกิจการสาธารณูปโภคเป็นประโยชน์ต่อสังคมมิได้เป็นการกระทำที่มีการแสวงหากำไรรวมอยู่ด้วย การที่ศาลล่างทั้งสองกำหนดค่าทดแทนให้โจทก์เพิ่มเติมโดยคำนึงถึงหลักเกณฑ์ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 มาตรา 21 วรรคหนึ่ง(1) ถึง (5) จึงเป็นธรรมแก่