ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5645/2540

ประเด็นกฎหมาย

สัญญาซื้อขายที่ดินที่ถูกเวนคืนชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ และการกำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนเป็นธรรมหรือไม่

หลักกฎหมาย

เมื่อพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินฯ ฉบับเดิมหมดอายุ แต่ฉบับใหม่มีผลบังคับใช้ในเวลาต่อมาโดยมีระยะห่างเพียง 2 เดือน และกำหนดเขตเดียวกัน หากที่ดินไม่มีสภาพเปลี่ยนแปลง และเคยสำรวจแล้ว ไม่จำเป็นต้องสำรวจหรือกำหนดราคาเบื้องต้นใหม่ จำเลยมีอำนาจทำสัญญาซื้อขายตามมาตรา 10 วรรคหนึ่ง แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอส

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระเงินค่าทดแทนที่ดินโจทก์เพิ่มขึ้น พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประเภทฝากประจำของธนาคารออมสิน แต่ไม่เกินร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 15 เมษายน 2536

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินที่ถูกเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินฯ พ.ศ.2530 ซึ่งหมดอายุวันที่ 16 มิถุนายน 2535 ต่อมามีพระราชกฤษฎีกาฉบับปี 2535 ประกาศใช้บังคับวันที่ 29 สิงหาคม 2535 จำเลยที่ 1 นำผลการสำรวจและการกำหนดราคาเบื้องต้นตามฉบับเดิมมาใช้ทำสัญญาซื้อขายกับโจทก์เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2535 โดยไม่ไ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5645/2540นาย บรรจง พลอย เจริญโจทก์การ ทาง พิเศษ แห่งประเทศ ไทย กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 142 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 9 วรรคหนึ่ง, ม. 10, ม. 21 (1), ม. 21 (2), ม. 21 (3), ม. 21 (4), ม. 21 (5), ม. 26 วรรคสอง พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่เขตพระโขนง เขตยานนาวา เขตปทุมวัน เขตบางรัก เขตสัมพันธวงศ์ เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย เขตพระนคร เขตดุสิต เขตบางเขน เขตพญาไท และเขตห้วยขวาง กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2530 พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนฯ พ.ศ.2515 พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่ เขตพระโขนง เขตยานนาวา เขตปทุมวัน เขตบางรัก เขตสัมพันธวงศ์เขตป้อมปราบศัตรูพ่ายเขตพระนครเขตดุสิต เขตบางเขน เขตพญาไท และเขตห้วยขวาง กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2530 หมดอายุ วันที่ 16 มิถุนายน 2535 ส่วน พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณ ที่ที่จะเวนคืนฯ พ.ศ.2535 ประกาศใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 29 สิงหาคม 2535 มีระยะห่างกันเพียง 2 เดือน และกำหนดเขตที่จะทำการ สำรวจเพื่อเวนคืนและท้องที่ที่จะเวนคืนเป็นเขตและท้องที่เดียวกัน เมื่อไม่ปรากฏว่าหลังจาก พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณ ที่ที่จะเวนคืนฯ พ.ศ.2530 สิ้นอายุแล้วที่ดินของโจทก์ที่ถูกเวนคืน มีสภาพเปลี่ยนแปลงอย่างไร และพระราชบัญญัติว่าด้วยการ เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 มาตรา 9 วรรคหนึ่งกำหนดให้ดำเนินการสำรวจเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ที่จะต้องเวนคืนที่แน่นอน เมื่อจำเลยที่ 1 เคยสำรวจที่ดินโจทก์และทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับที่ดินโจทก์ที่ถูกเวนคืนแน่นอนแล้ว ก็ไม่จำเป็นที่จำเลยที่ 1 ต้องดำเนินการสำรวจหรือกำหนดราคาเบื้องต้นสำหรับที่ดินโจท