ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8121/2540นางสาว อา มี น๊ะ พุ่ม เพชร กับพวกโจทก์บริษัท วิบูลย์ สิทธิ์ การ โยธา จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1363, ม. 1364ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1363 บัญญัติให้เจ้าของรวมคนหนึ่ง ๆ มีสิทธิเรียกให้แบ่งทรัพย์สินได้โดยมิได้บังคับให้เจ้าของรวมผู้ประสงค์จะให้แบ่งทรัพย์สินต้องฟ้องผู้มีกรรมสิทธิ์รวมทุกคน และเมื่อไม่ปรากฏว่ามีนิติกรรมขัดอยู่ ทั้งวัตถุประสงค์ที่เป็นเจ้าของรวมในที่ดินพิพาทก็ไม่มีลักษณะเป็นการถาวร โจทก์ในฐานะที่เป็นเจ้าของรวมร่วมกับจำเลยบุคคลอื่นอีก จึงมีสิทธิเรียกขอให้แบ่งที่ดินพิพาทดังกล่าวให้แก่ตนได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1363 การที่โจทก์เรียกให้แบ่งที่ดินพิพาทซึ่งอาจต้องดำเนินการแบ่งตามวิธีการที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1364กำหนดไว้นั้น มิใช่เป็นการเรียกให้แบ่งทรัพย์สินในเวลาที่ไม่เป็นโอกาสอันควรตามมาตรา 1363 วรรคสามโจทก์ทั้งสองฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด จำเลยที่ 2 เคยเป็นกรรมการของจำเลยที่ 1 แต่ปัจจุบันไม่ได้เป็นกรรมการแล้ว โจทก์ที่ 1 กับจำเลยที่ 1 และบุคคลอื่น รวม 5 คน เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 852 55 ไร่ 2 งาน 16 ตารางวา โจทก์ที่ 2 กับจำเลยที่ 1 และนางสาวสุมาลี เดชะชีพสาครร่วมกันถือกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 1720 เนื้อที่ 15 ไร่1 งาน 40 ตารางวา โจทก์ที่ 1 ได้รับโอนมรดกที่ดินโฉนดเลขที่ 852เฉพาะส่วนเนื้อที่ประมาณ 17 ไร่ 2 งาน จากนายก๊าส พุ่มเพชรบิดา เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2533 โจทก์ที่ 1 ต้องการขายที่ดินดังกล่าวให้แก่ผู้จะซื้อ และได้ทำสัญญาจะซื้อจะขายและสัญญาวางมัดจำที่ดินเฉพาะส่วนของโจทก์ที่ 1 กับบุคคลภายนอกเมื่อวันที่8 กุมภาพันธ์ 2535 แต่ไม่สามารถโอนกรร