ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1232/2541

ประเด็นกฎหมาย

สัญญายินยอมผ่อนชำระเงินทดแทนพิเศษให้แก่รัฐมีผลบังคับได้หรือไม่

หลักกฎหมาย

มติคณะรัฐมนตรีที่กำหนดให้ชำระเงินทดแทนพิเศษเป็นมาตรการควบคุมการผลิตและจำหน่ายน้ำตาลทรายเพื่อประโยชน์ส่วนรวม ไม่ขัดต่อกฎหมายหรือความสงบเรียบร้อย และสัญญาที่โจทก์ทำโดยสมัครใจเพื่อประโยชน์ของตนเองย่อมมีผลบังคับได้ ไม่เป็นโมฆะ

คำวินิจฉัย

สัญญายินยอมผ่อนชำระเงินทดแทนพิเศษให้แก่รัฐมีผลบังคับได้ ไม่เป็นโมฆะ พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ได้รับใบอนุญาตให้ตั้งโรงงานน้ำตาลทราย แต่ติดตั้งลูกหีบขนาดใหญ่กว่าที่ได้รับอนุญาต ทำให้กำลังการผลิตเพิ่มขึ้น จำเลยแจ้งให้ชำระเงินทดแทนพิเศษ โจทก์ไม่ได้โต้แย้งและทำสัญญาผ่อนชำระเงินดังกล่าวโดยสมัครใจ หลังจากชำระเงินบางส่วนแล้วได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการ ต่อมาโจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญา

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1232/2541บริษัท น้ำตาล วังข นาย จำกัดโจทก์กระทรวงอุตสาหกรรม กับพวกจำเลย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ม. 3, ม. 146 ป.พ.พ. ม. 165, ม. 421 พ.ร.บ.อ้อยและน้ำตาลทราย พ.ศ.2527 พ.ร.บ.โรงงาน พ.ศ.2512 ม. 14, ม. 33โจทก์ได้รับใบอนุญาตให้ตั้งโรงงาน และมีกำลังการผลิตได้ไม่เกินนโยบายที่รัฐบาลกำหนดไว้ แต่ปรากฏว่าโจทก์ได้ติดตั้งลูกหีบในโรงงานโจทก์ และโจทก์มีโครงการจะติดตั้งลูกหีบ ซึ่งหากคำนวณกำลังการผลิตทั้งหมดแล้วจะเป็นจำนวนที่จำเลยถือว่าโจทก์เพิ่มกำลังการผลิต ซึ่งต้องชำระเงินทดแทนพิเศษให้แก่รัฐตามมติคณะรัฐมนตรี หรือมิฉะนั้นโจทก์จะต้องทำการปรับปรุงแก้ไขโรงงานของโจทก์ให้เป็นไปตามที่โจทก์ได้รับอนุญาตไว้เดิม ซึ่งโจทก์ยอมรับโดยตรงว่าเครื่องจักรโรงงาน โจทก์มีกำลังการผลิตเกินกว่าที่ได้รับใบอนุญาตไว้ นอกจากนั้นเมื่อจำเลยที่ 2 มีหนังสือแจ้ง ให้โจทก์ชำระเงินทดแทนพิเศษ จำเลยที่ 2 ก็ได้ระบุไว้ในหนังสือ นั้นว่า โจทก์ติดตั้งลูกหีบไม่ตรงตามที่ได้รับอนุญาต ทำให้มีกำลัง การผลิตเพิ่มขึ้นเกินสิทธิเดิม โจทก์ก็ไม่ได้โต้แย้งเรื่องกำลัง การผลิตดังกล่าวและไม่ได้อุทธรณ์คำสั่งของจำเลยที่ 2ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมตามมาตรา 14 วรรคสองแห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2512 ในเมื่อจำเลยที่ 2ไม่ออกใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานให้แก่โจทก์การที่โจทก์ตั้งโรงงานน้ำตาลทรายโดยเพิ่มขยายกำลังการผลิตเกินกว่าที่ได้รับอนุญาต ดังนั้น การที่คณะกรรมการทำการปรับเกี่ยวกับการลงโทษโรงงานน้ำตาล และการที่จำเลยที่ 2มีคำสั่งให้โจทก์ชำระเงินทดแทนพิเศษก็ให้ชำระให้แก่รัฐโดย นำส่งกระทรวงการคลังเพื่อประโยชน์แก่รายได้ของแผ่นดินอันเป็นส่วนรวม จึงมิใช่เพื่อประโยชน์แก่ส่วนตน กร