ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7136/2538

ประเด็นกฎหมาย

สหกรณ์ต้องจ่ายเงินปันผลตามหุ้นให้แก่สมาชิกตามส่วนแห่งระยะเวลาการถือหุ้น ไม่ใช่เฉพาะผู้ถือหุ้นครบปีหรือตามจำนวนหุ้น ณ วันสิ้นปีทางบัญชี

หลักกฎหมาย

ตามระเบียบข้อ 12 จำเลยต้องคิดเงินปันผลตามหุ้นให้แก่โจทก์ตามส่วนแห่งระยะเวลาการถือหุ้น แม้สมาชิกถือหุ้นไม่ครบปีก็ต้องจ่ายตามส่วน ระเบียบข้อ 9.1 ใช้เฉพาะสมาชิกที่ขาดสมาชิกภาพเท่านั้น ไม่ใช้กับกรณีโจทก์ที่ยังเป็นสมาชิก

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้จำเลยชำระเงินปันผลและเงินเฉลี่ยคืนแก่โจทก์ 5,382.28 บาท พร้อมดอกเบี้ย

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นสมาชิกสหกรณ์ ถือหุ้น 42,420 บาท ต่อมาถูกอายัดหุ้น 41,312 บาท เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2533 ที่ประชุมมีมติจ่ายปันผลปี 2533 ร้อยละ 13 ต่อปี จำเลยจ่ายปันผลให้โจทก์เพียง 43.50 บาท โดยอ้างว่าวันสิ้นปีทางบัญชีโจทก์ถือหุ้นเพียง 2,010 บาท

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7136/2538นาง จันทร์เพ็ญ พลราชมโจทก์สหกรณ์ออมทรัพย์ครูสกลนคร จำกัดจำเลย พ.ร.บ.สหกรณ์ พ.ศ.2511 ข้อ 9.1, ข้อ 12ระเบียบว่าด้วยหุ้นฯของจำเลยข้อ12ระบุว่าการคิดเงินปันผลตามหุ้นให้คิดตามส่วนแห่งระยะเวลาการถือหุ้นตามจำนวนเดือนเต็มและเงินค่าหุ้นที่สหกรณ์ได้รับภายในวันที่7ของเดือนสหกรณ์จะคิดเงินปันผลให้สำหรับเดือนนั้นส่วนเงินค่าหุ้นที่สหกรณ์ได้รับหลังวันที่7ของเดือนสหกรณ์จะคิดเงินปันผลให้ตั้งแต่เดือนถัดไปหมายความว่าจำเลยจะต้องคิดเงินปันผลตามหุ้นให้แก่สมาชิกตามส่วนแห่งระยะเวลาการถือหุ้นจะจ่ายให้แต่เฉพาะผู้ถือหุ้นอยู่ครบปีหรือจ่ายเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้นตามจำนวนหุ้นที่มีอยู่ณวันสิ้นปีทางบัญชีหาได้ไม่ ระเบียบว่าด้วยหุ้นฯของจำเลยข้อ9.1ระบุว่าในกรณีที่สมาชิกขาดสมาชิกภาพเพราะเหตุตายลาออกหรือขาดคุณสมบัติสหกรณ์จะจ่ายคืนค่าหุ้นแก่ผู้มีสิทธิได้รับโดยไม่มีเงินปันผลหมายความว่าระเบียบนี้ใช้เฉพาะสมาชิกของจำเลยที่ขาดสมาชิกภาพเท่านั้นโจทก์ไม่ได้ขาดสมาชิกภาพจึงนำมาปรับใช้กับกรณีของโจทก์ไม่ได้โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า จำเลยเป็นนิติบุคคลประเภทสหกรณ์การธนกิจ โจทก์เป็นสมาชิกของจำเลย ในวันที่ 5 พฤศจิกายน2533 โจทก์ถือหุ้นเป็นเงิน 42,420 บาท ในวันดังกล่าวจำเลยส่งเงินค่าหุ้นของโจทก์ไปให้เจ้าพนักงานบังคับคดีของศาลตามหมายอายัดจำนวน 41,312 บาท ต่อมาที่ประชุมใหญ่มีมติให้จ่ายเงินปันผลแก่สมาชิกในปี 2533 ร้อยละ 13 ต่อปี โจทก์มีสิทธิได้รับเงินปันผลในเงินค่าหุ้นที่จำเลยส่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีของศาลนับแต่วันที่ 1 มกราคม 2533 ถึงวันที่ 5 พฤศจิกายน 2533เป็นเงิน 4,549.50 บาท และโจทก์ยังได้กู้ยืมเงินจากจำเลยโจทก์ชำระดอกเบี้ยแก่จำเลยตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2533 ถึงว