ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 31/2542

ประเด็นกฎหมาย

การปรับใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 108 และ 108 ทวิ ตามช่วงเวลาที่กระทำความผิด และการบรรยายฟ้องให้ครบองค์ประกอบความผิด

หลักกฎหมาย

มาตรา 108 และ 108 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน แยกการกระทำผิดตามมาตรา 9 ออกเป็น 2 ช่วงเวลา: หากกระทำก่อนวันที่ 4 มีนาคม 2515 ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนในมาตรา 108 ก่อนจึงจะมีความผิด; หากกระทำตั้งแต่วันที่ 4 มีนาคม 2515 เป็นต้นไป มีความผิดตามมาตรา 108 ทวิ ทันที

คำวินิจฉัย

พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยปลูกบ้านในที่ดินสาธารณประโยชน์ก่อนวันที่ 4 มีนาคม 2515 ซึ่งเป็นวันก่อนประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 96 ใช้บังคับ และโจทก์บรรยายฟ้องว่ากระทำในวันที่ 1 มีนาคม 2533 โดยไม่ได้บรรยายข้อเท็จจริงว่าจำเลยได้กระทำก่อนวันที่ 4 มีนาคม 2515

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 31/2542พนักงานอัยการ ประจำศาล แขวง ชลบุรีโจทก์นาง เพลิน สาร กู ลจำเลย ป.วิ.อ. ม. 192 วรรคสี่ ป.ที่ดิน ม. 9, ม. 108, ม. 108 ทวิ ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 96 ประมวลกฎหมายที่ดินฯ มาตรา 108 และมาตรา 108 ทวิบัญญัติถึงผู้กระทำการฝ่าฝืนมาตรา 9 ออกเป็น 2 ช่วงระยะเวลา คือ หากผู้ฝ่าฝืนมาตรา 9 อยู่ก่อนวันที่ 4 มีนาคม 2515แล้ว พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจะต้องปฏิบัติตามขั้นตอนตามที่มาตรา 108 บัญญัติไว้ก่อนผู้ฝ่าฝืนจึงมีความผิดตามมาตรา 108 แต่ถ้ากระทำการฝ่าฝืนมาตรา 9 ตั้งแต่วันที่ 4 มีนาคม 2515 เป็นต้นไป ผู้ฝ่าฝืนตามมาตรา 108 ทวิ มีความผิดทันที โจทก์ฟ้องว่าเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2533 จำเลย ปลูกบ้านในที่ดินสาธารณประโยชน์ตามฟ้อง อันเป็น สาธารณสมบัติของแผ่นดินซึ่งประชาชนใช้ร่วมกันและ เป็นที่ดินของรัฐ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายที่ดินฯ มาตรา 9,108,108 ทวิ เมื่อได้ความว่าจำเลยปลูกบ้าน ตามฟ้องก่อนวันที่ 4 มีนาคม 2515 จำเลยจึงไม่มีความผิด ตามประมวลกฎหมายที่ดินฯ มาตรา 9,108 ทวิ แม้อาจเป็น ความผิดตามมาตรา 9,108 และโจทก์ได้อ้างมาตรา 108 มาด้วย แต่โจทก์ไม่ได้บรรยายถึงข้อเท็จจริงดังเช่นที่ปรากฏ ในทางพิจารณามาในฟ้อง จึงไม่ใช่เรื่องที่โจทก์ประสงค์ ให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 192 วรรคสี่ จึงไม่อาจลงโทษจำเลยตามมาตรา 108 ได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้เข้าไปยึดถือครอบครองที่ดินสาธารณประโยชน์บริเวณหมู่ที่ 6 ตำบลบางทราย อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี ทางด้านทิศตะวันตกของที่ดิน โฉนดเลขที่ 21250 ของวัดเขาบางทราย ที่ดินดังกล่าวเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ประชาชนใช้ร่วมกันและเป็นที่ดินของรัฐ โดยจำเลยได้ปลูกสร้างบ้านรุกล้ำเข้าไป