การกำหนดค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 ว่าควรใช้หลักเกณฑ์ตามมาตรา 9 วรรคสี่ หรือตามประกาศคณะรักษา
เมื่อมีการแก้ไขกฎหมายในระหว่างการพิจารณาคดี และกฎหมายใหม่มีผลย้อนหลังให้ใช้บังคับแก่คดีที่ยังไม่ถึงที่สุด ต้องใช้หลักเกณฑ์ตามกฎหมายใหม่ในการกำหนดค่าทดแทน และในกรณีที่ไม่มีพระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณราคาที่ลดลง ให้นำมาตรา 21 วรรคหนึ่ง มาใช้โดยอนุโลมเป็นบทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่ง
ศาลฎีกาพิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระค่าทดแทนเพิ่มขึ้นแก่โจทก์ โดยใช้หลักเกณฑ์ตามประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 และให้ชำระค่าทดแทนสำหรับที่ดินส่วนที่เหลือของโจทก์ที่ 3 ที่ราคาลดลงเป็นเงิน 144,440 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประจำของธนาคารออมสินนับแต่วันที่ต้องจ่าย
โจทก์ทั้งสามเป็นเจ้าของที่ดินที่ถูกเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษ จำเลยกำหนดค่าทดแทนตามมาตรา 9 วรรคสี่ แต่ระหว่างพิจารณามีประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 ยกเลิกมาตรา 9 วรรคสี่ และให้ใช้หลักเกณฑ์ตามมาตรา 18, 21, 22, 24 แทน โดยให้มีผลย้อนหลังแก่คดีที่ยังไม่ถึงที่สุด ที่ดินของโจทก์ที่ 3 ส่ว
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 367 - 368/2539นาย อภัย จันทวิมล โดยคุณหญิงทองก้อน จันทวิมลโจทก์ผู้ เข้า เป็น คู่ความ แทน กับพวกโจทก์การ ทาง พิเศษ แห่งประเทศ ไทย กับพวก ฯลฯจำเลย ป.พ.พ. ม. 4 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 5 วรรคหนึ่ง, ม. 5 วรรคสาม, ม. 9 วรรคสี่, ม. 18, ม. 21, ม. 22, ม. 24, ม. 26 วรรคสาม ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพ ข้อ 1 พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่อำเภอปากเกร็ด พ.ศ.2530 พ.ร.ฎ.กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการคำนวณราคาที่สูงขึ้นหรือลดลงของอสังหาริมทรัพย์ที่เหลือจากการเวนคืน พ.ศ. 2538 ม. 5พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่อำเภอปากเกร็ด พ.ศ. 2530 ที่กำหนดเขตที่ดินที่จะเวนคืนที่ดินของโจทก์ออกโดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 159 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และข้อ 22 แห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 290 ลงวันที่27 พฤศจิกายน 2515 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 290 ลงวันที่ 27พฤศจิกายน พ.ศ. 2515 พ.ศ. 2530 ประกอบกับมาตรา 5วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ. 2530 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2531ดังนั้นการกำหนดค่าทดแทนที่ดินของโจทก์ที่ถูกเวนคืนจำเลยทั้งสองจึงต้องกำหนดราคาเบื้องต้นตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ. 2530 มาตรา 9วรรคสี่ ประกอบมาตรา 21(2) หรือ (3) แต่ต่อมาหลังจากมีการฟ้องคดีแล้ว ระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้นได้มีประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44เรื่องการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทร