ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1952/2539

ประเด็นกฎหมาย

ทางพิพาทเป็นภารจำยอมตามกฎหมายหรือไม่ และโจทก์มีอำนาจฟ้องให้จำเลยรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างที่กีดขวางทางภารจำยอมได้หรือไม่

หลักกฎหมาย

การแบ่งแยกที่ดินออกเป็นแปลงย่อยเพื่อขายโดยจัดให้มีสาธารณูปโภค ถือเป็นการจัดสรรที่ดินตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 30 แม้ไม่ได้รับใบอนุญาตก็ตาม ทำให้ทางพิพาทตกเป็นภารจำยอมตามกฎหมายแก่ที่ดินจัดสรร และผู้รับโอนกรรมสิทธิ์ต้องผูกพันตามประกาศดังกล่าว ห้ามกระทำการใดอันเป็นเหตุให้ประโยชน์แห่งภารจำย

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้จำเลยเปิดทางภารจำยอมโดยรื้อถอนโรงเรือนพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกไปจากถนนภารจำยอมในที่ดินพิพาท และทำให้ถนนภารจำยอมอยู่ในสภาพใช้ได้สะดวก

ข้อเท็จจริงสำคัญ

บริษัทกรนพเก้าการเคหะ จำกัด แบ่งแยกที่ดินออกเป็นแปลงย่อย 90 แปลงเพื่อขาย และจัดให้มีทางพิพาทเป็นสาธารณูปโภค โจทก์ซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวในที่ดินจัดสรรดังกล่าว จำเลยรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งของทางพิพาทและก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างกีดขวางทางพิพาท ทำให้โจทก์ไม่สามารถใช้ทางเดินและรถยนต์เข้าออกได้

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1952/2539นาย เจษดา พงษ์นุ่มกุลโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด จิต เท วัญจำเลย ป.พ.พ. ม. 1387, ม. 1390 ป.วิ.พ. ม. 55 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 30แม้จะไม่ปรากฏว่าบริษัทก.เป็นผู้ได้รับใบอนุญาตให้ทำการจัดสรรที่ดินจากคณะกรรมการควบคุมการจัดสรรที่ดินตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 และที่ดินโฉนดเลขที่ 31569 ส่วนที่เป็นทางพิพาทนั้นเป็นที่ดินตามแผนผังและโครงการที่ได้รับอนุญาตก็ตาม ก็ถือได้ว่าการกระทำของบริษัท ก. ที่แบ่งแยกที่ดินออกเป็นแปลงย่อย 90แปลง เพื่อขายนั้น เป็นการแสดงออกโดยปริยายแล้วว่าบริษัทก. จัดให้มีสาธารณูปโภคคือทางพิพาทอันถือได้ว่าเป็นการจัดสรรที่ดินตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 286ลงวันที่ 24 พฤศจิกายน 2515 ข้อ 30 การที่บริษัทก. จะขออนุญาตจัดสรรที่ดินหรือไม่ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งต่างหาก หากจะเป็นการดำเนินการฝ่าฝืนประกาศของคณะปฏิวัติฉบับดังกล่าวก็ไม่ทำให้การดำเนินการของบริษัทก. ไม่เป็นการจัดสรรที่ดินตามกฎหมาย ดังนั้นทางพิพาทจึงเป็นภารจำยอมตามกฎหมายแก่ที่ดินที่จัดสรรและที่ดินที่โจทก์ซื้อจากบริษัทก. จำเลยซึ่งเป็นผู้รับโอนกรรมสิทธิ์ต่อจากบริษัทก.ย่อมอยู่ในบังคับประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 286 ข้อ 30 ที่จะกระทำการใด ๆ อันเป็นเหตุให้ประโยชน์แห่งภารจำยอมลดไปหรือเสื่อมความสะดวกมิได้ โจทก์ซึ่งซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวในที่ดินจัดสรรดังกล่าว ย่อมมีสิทธิใช้ทางพิพาทได้ การที่มีการก่อสร้างโรงเรือนและสิ่งปลูกสร้างกีดขวางทางภารจำยอม ย่อมเป็นเหตุให้ประโยชน์แห่งภารจำยอมลดไปหรือเสื่อมความสะดวกทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายเมื่อที่ดินแปลงที่ทางภารจำยอมตั้งอยู่โอนมาเป็นของจำเลยโจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยรื้อถอนโรงเรือนและสิ่งปลูกสร้างออกไปจ