สิทธิของผู้เช่าในการได้รับค่าทดแทนเงินกินเปล่าที่ไม่ได้ระบุในสัญญาเช่า และอำนาจฟ้องการทางพิเศษแห่งประเทศไทยในฐานะเจ้าหน้าที่เวนคืน
ค่าทดแทนในการเช่าพึงกำหนดให้เฉพาะที่ผู้เช่าได้เสียหายจริงโดยเหตุที่ต้องออกจากที่ดินก่อนสัญญาเช่าระงับ หลักเกณฑ์ของคณะกรรมการปรองดองที่ให้ถือเฉพาะเงินกินเปล่าที่ระบุในสัญญาเช่าเป็นเพียงแนวทางไกล่เกลี่ย ไม่ผูกพันศาล เมื่อผู้เช่าเสียเงินกินเปล่าไปจริง ย่อมมีสิทธิได้รับค่าทดแทนตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบั
พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยที่ 2 (การทางพิเศษแห่งประเทศไทย) ชำระเงินค่าทดแทนแก่โจทก์ 18,054 บาท พร้อมดอกเบี้ย
โจทก์เป็นผู้เช่าตึกแถวโดยจดทะเบียนการเช่า 20 ปี แต่ไม่ระบุเงินกินเปล่าในสัญญาเช่า ต่อมาที่ดินและตึกแถวถูกเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษ โจทก์ต้องออกจากตึกก่อนสัญญาเช่าระงับ 12 ปีเศษ โดยเสียเงินกินเปล่าไปจริง 58,000 บาท คณะกรรมการปรองดองกำหนดค่าทดแทนให้เพียง 8,054 บาท โดยไม่รวมเงินกินเปล่า
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 145/2534นาง บุญ ละ มัย รักษ์บุญย วงโจทก์นาย จรัญ บุรพรัตน์ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 290 ข้อ 17 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67พ.ร.บ. เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฯ และประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ได้บัญญัติเกี่ยวกับการกำหนดค่าทดแทนให้แก่ผู้เช่าที่ดิน โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างในที่ดินที่ถูกเวนคืนไว้ว่าเงินค่าทดแทนในการเช่านี้พึงกำหนดให้เฉพาะที่ผู้เช่าได้เสียหายจริงโดยเหตุที่ต้องออกจากที่ดิน โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างก่อนสัญญาเช่าระงับ การที่คณะกรรมการปรองดองซึ่งกระทรวงมหาดไทยแต่งตั้งเพื่อพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนวางหลักเกณฑ์ว่าเงินกินเปล่าที่ถือว่าเป็นค่าเสียหายที่แท้จริงจะต้องระบุไว้ในสัญญาเช่าเท่านั้น การวางหลักเกณฑ์ดังกล่าวเป็นเพียงเพื่อพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนเท่านั้น มิได้ถือเป็นยุติ เมื่อตกลงกันไม่ได้เจ้าของหรือผู้ครอบครองอสังหาริมทรัพย์ย่อมมีสิทธิเรียกค่าทดแทนส่วนที่ตนจะได้รับจากเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ได้ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67 ฉะนั้น เมื่อโจทก์เสียเงินกินเปล่าไปจริง โจทก์จึงได้รับความเสียหายจริง ย่อมมีสิทธิได้รับค่าทดแทนในส่วนนี้ด้วย ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 290 มีวัตถุประสงค์ดำเนินงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับทางพิเศษ ให้การทางพิเศษแห่งประเทศไทยมีอำนาจดำเนินงานเกี่ยวกับทรัพย์สินใด ๆ เพื่อให้บรรลุผลในการสร้างทางพิเศษในกิจการที่เกี่ยวกับบุคคลภายนอก ผู้ว่าการเป็นผู้กระทำในนามของการทางพิเศษฯ และเป็นผู้กระทำแทนการทางพิเศษฯ เมื่อพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนกำหนดให้ผู้ว่าการการทางพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นเจ้าหน้าที่เวนค