ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 521/2534

ประเด็นกฎหมาย

การกำหนดค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาด และสิทธิเรียกดอกเบี้ยตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295

หลักกฎหมาย

ค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนต้องกำหนดตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกาใช้บังคับ หากไม่มีซื้อขายในวันนั้น สามารถนำสืบราคาที่ซื้อขายในช่วงเวลาใกล้เคียงกันได้ ราคาประเมินของกรมที่ดินไม่ใช่ราคาตลาดที่แท้จริง และโจทก์มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67 วรรคสอง

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษาแก้ให้จำเลยชำระค่าทดแทนที่ดินส่วนที่ถูกเวนคืนเพิ่ม 672,550 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปีนับแต่วันที่ 2 พฤษภาคม 2525 แต่ดอกเบี้ยถึงวันฟ้องไม่เกิน 3 ปี และชำระค่าทดแทนที่ดินส่วนที่เหลือลดน้อยถอยราคาลง 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปีนับแต่วันฟ้อง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ที่ดินโจทก์ถูกเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษ จำเลยกำหนดค่าทดแทนโดยใช้ราคาประเมินของกรมที่ดิน แต่มีการซื้อขายที่ดินใกล้เคียงในราคาสูงกว่า ที่ดินส่วนที่เหลือจากถูกเวนคืนมีขนาดเล็กลงทำให้ใช้ประโยชน์ได้น้อยลง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 521/2534นาย ประสิทธิ์ ฉิมฉ่ำโจทก์การ ทาง พิเศษ แห่งประเทศ ไทยจำเลย ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 290 ข้อ 23 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 สอง ข้อ 67, ข้อ 76, ข้อ 77ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน2515 ข้อ 76 กำหนดให้ใช้ค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนเท่าราคาทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะถูกเวนคืนใช้บังคับหากในวันดังกล่าวไม่มีการซื้อขายที่ดินบริเวณที่ที่จะถูกเวนคืนโจทก์ก็นำสืบถึงราคาที่ดินที่ซื้อขายกันในช่วงเวลาที่พระราชกฤษฎีกาดังกล่าวใช้บังคับมาเป็นเกณฑ์พิจารณาได้ จะอาศัยราคาที่ดินตามราคาตลาดเพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมมาเป็นเกณฑ์กำหนดหาได้ไม่ เพราะไม่ใช่ราคาที่ดินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาด โจทก์เพียงแต่นำเอาค่าทดแทนที่ดินส่วนที่เหลือจากถูกเวนคืนแต่ลดน้อยถอยราคาลงไปเปรียบเทียบกับค่าทดแทนที่ดินส่วนที่ถูกเวนคืนเพื่อเป็นเกณฑ์กำหนดค่าทดแทนที่ดินที่ลดน้อยถอยราคาลงเท่านั้น จึงหาได้ทำให้ค่าทดแทนส่วนนี้ซ้ำซ้อนกับค่าทดแทนที่ดินส่วนที่ถูกเวนคืนไม่เดิมที่ดินโจทก์ส่วนที่ติดซอยยาวประมาณ85 เมตร เมื่อถูกเวนคืนทำให้ที่ดินส่วนนี้เหลือกว้างเพียง10 เมตร ย่อมทำให้ใช้ประโยชน์ที่ดินส่วนที่เหลือได้น้อยลง ที่ดินโจทก์ส่วนที่เหลือจากถูกเวนคืนจึงลดน้อยถอยราคาลง แม้จะยังไม่มีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เกี่ยวกับที่ดินของโจทก์ที่ถูกเวนคืนใช้บังคับโดยเฉพาะ แต่โจทก์ก็มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยได้ ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ลงวันที่28 พฤศจิกายน 2515 ข้อ 67 วรรคสอง ซึ่งบัญญัติให้เรียกดอกเบี้ยได้ในอั