ข้อสัญญาจ้างแรงงานที่ให้ริบเงินประกันเมื่อลูกจ้างผิดสัญญา ถือเป็นเบี้ยปรับ และศาลมีอำนาจลดลงได้หากสูงเกินกว่าความเสียหายจริง
สัญญาจ้างแรงงานที่กำหนดให้ริบเงินประกันเมื่อลูกจ้างผิดสัญญา เป็นเบี้ยปรับตาม ป.พ.พ. มาตรา 379 และ 383 ซึ่งหากเบี้ยปรับสูงเกินกว่าความเสียหายจริง ศาลมีอำนาจลดลงได้
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลแรงงานกลาง ให้จำเลยคืนเงินประกัน 2,000 บาทแก่โจทก์ (เนื่องจากจำเลยมีสิทธิริบได้เพียง 100 บาทตามความเสียหายจริง)
ลูกจ้างวางเงินประกัน 2,100 บาท ถูกเลิกจ้างภายในระยะเวลาทดลองงาน 180 วัน เพราะขาดงานติดต่อกันเกิน 3 วัน อันเป็นการผิดสัญญาจ้าง นายจ้างได้รับความเสียหายจริง 100 บาท
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3679/2530นางสาว มาลัย ครุฑ ทองโจทก์กล้วย น้ำ ไท มูลนิธิจำเลย ป.พ.พ. ม. 379, ม. 383 พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ข้อ 5, ข้อ 10สัญญาจ้างแรงงานกำหนดว่ากรณีที่ลูกจ้างฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามสัญญา ลูกจ้างยินยอมให้ผู้ว่าจ้างริบเงินประกันได้ทันทีโดยให้คำมั่นว่าจะไม่เรียกร้องประการใดจากนายจ้าง จึงเป็นข้อสัญญาซึ่งกำหนดบังคับในลักษณะเป็นเบี้ยปรับอันมีจำนวนเท่ากับเงินประกันที่วางไว้ล่วงหน้าเป็นเงิน 2,100 บาทนั้น เมื่อโจทก์ถูกเลิกจ้างภายในระยะเวลาทดลองงาน 180 วัน เพราะเหตุที่ทำผิดต่อระเบียบข้อบังคับของโรงพยาบาลจำเลยเป็นการฝ่าฝืนสัญญาจ้างแรงงาน จำเลยมีสิทธิริบเงินประกันในฐานะเป็นเบี้ยปรับได้ตามสัญญา แต่เบี้ยปรับเป็นส่วนหนึ่งของค่าเสียหายซึ่งหากสูงเกินกว่าที่เสียหายจริงศาลย่อมลดลงได้ ปรากฏว่าความเสียหายที่จำเลยได้รับคิดเป็นเงิน 100 บาท ดังนั้นนายจ้างย่อมมีสิทธิริบเงินประกันไว้ได้เพียง 100 บาท ส่วนที่เกินต้องคืนให้ลูกจ้าง.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยจ้างโจทก์เข้าทำงานเป็นพนักงานทำสวนที่โรงพยาบาลกล้วยน้ำไท โจทก์ได้วางเงินค้ำประกันความเสียหายไว้กับจำเลยเป็นเงิน 2,100 บาทโดยจำเลยสัญญาว่าจะคืนให้เมื่อโจทก์ออกจากงานต่อมาเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2529 จำเลยเลิกจ้างโจทก์อ้างว่าโจทก์ขาดงานติดต่อกันเกินกว่า 3 วันทำงาน โจทก์จึงขอเงินค้ำประกันคืน ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยคืนเงินค้ำประกันจำนวน 2,100 บาทพร้อมกับดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน 2529 จนกว่าจะชำระเสร็จให้แก่โจทก์ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่าจำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างโดยให้โจทก์ทดลองงานในตำแหน่งพนักงานทำสวนและโจทก์ได้วางเงินประกันความเสียหายไว้เป็นเงิน 2,100 บาทต่อมาโจทก์ขาดงา