ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 568/2548

ประเด็นกฎหมาย

หนี้เงินต่างประเทศ การกำหนดอัตราแลกเปลี่ยน และค่าทนายความ

หลักกฎหมาย

การเปลี่ยนหนี้เงินต่างประเทศเป็นเงินไทยต้องใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ สถานที่และเวลาใช้เงินตาม ป.พ.พ. มาตรา 196 วรรคสอง การกำหนดอัตราแลกเปลี่ยนในวันฟ้องเป็นการพิพากษาเกินคำขอ ไม่ชอบ และเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาเห็นพ้องกับศาลชั้นต้นว่าจำเลยค้างชำระราคาสินค้า 257,047 ฟรังก์ฝรั่งเศส และไม่มีสิทธิคืนสินค้า แต่แก้ไขเรื่องอัตราแลกเปลี่ยนให้ใช้อัตรา ณ เวลาชำระจริงตาม ป.พ.พ. มาตรา 196 วรรคสอง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ฟ้องให้จำเลยชำระหนี้เป็นเงินฟรังก์ฝรั่งเศส ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ชำระเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนในวันฟ้อง ซึ่งอาจทำให้จำเลยต้องชำระสูงกว่าที่ควร

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 568/2548บริษัทคริสติออง แบร์นาร์ ดิฟฟูซิออง จำกัดโจทก์บริษัทเบนนิสัน ว๊อช จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 196 วรรคสอง ป.วิ.พ. ม. 142 (5), ตาราง 6 ท้าย ป.วิ.พ.แม้คดีนี้จะมีการสืบพยานบุคคลของโจทก์และจำเลยเพียงฝ่ายละ 1 ปาก แต่จำเลยได้ฟ้องแย้งไว้ด้วย คดีมีทุนทรัพย์ตามคำฟ้องจำนวน 1,883,931.97 บาท และทุนทรัพย์ตามคำฟ้องแย้งจำนวน 994,076.66 บาท ศาลมีอำนาจกำหนดค่าทนายความตามอัตราค่าทนายความตามตาราง 6 ท้าย ป.วิ.พ. ขั้นสูงร้อยละ 5 ของทุนทรัพย์ ที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางกำหนดค่าทนายความจำนวน 40,000 บาท นั้น ไม่ถือว่าสูงเกินไป โจทก์มีคำขอบังคับให้จำเลยชำระหนี้เป็นเงินต่างประเทศ ซึ่งหากจำเลยจะชำระหนี้เป็นเงินไทยก็ได้ แต่การเปลี่ยนเงินต้องใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ สถานที่และเวลาใช้เงินตาม ป.พ.พ. มาตรา 196 วรรคสอง ที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษากำหนดให้ใช้อัตราแลกเปลี่ยนในวันฟ้องเท่ากับการพิพากษานอกเหนือหรือเกินไปกว่าคำฟ้องจึงไม่ชอบ และเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน หนี้เงินต่างประเทศสกุลฟรังก์ฝรั่งเคสที่โจทก์ขอให้บังคับจำเลยชำระแก่โจทก์ตามคำฟ้องเป็นเงินตราของประเทศสาธารณรัฐฝรั่งเศส ซึ่งอยู่ในทวีปยุโรปที่มีการจัดตั้งสหภาพยุโรป ซึ่งอาจมีการเปลี่ยนแปลงสกุลเงินที่ใช้ในประเทศดังกล่าวจึงเห็นสมควรกำหนดวิธีการคิดคำนวณมูลค่าเงินไว้เพื่อความสะดวกในการบังคับคดีด้วย หากในเวลาใช้เงินจริงนั้นเงินฟรังก์ฝรั่งเคสเป็นเงินตราชนิดที่ยกเลิกไม่ใช้กันแล้ว ให้จำเลยชำระหนี้ด้วยเงินสกุลที่ใช้แทนเงินฟรังก์ฝรั่งเคสที่มีมูลค่าเท่ากับจำนวนหนี้ต้นเงินฟรังก์ฝรั่งเศสพร้อมดอกเบี้ยดังกล่าวข้างต้นโดยคิดดอกเบี้ยถึงวันก่อนวันค