ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3393/2538

ประเด็นกฎหมาย

สัญญาจะซื้อขายที่ดินที่มีข้อห้ามโอนตาม พ.ร.บ.จัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 แต่คู่สัญญาไม่ทราบข้อห้ามในขณะทำสัญญา ถือว่าสัญญามีวัตถุประสงค์ไม่ต้อง

หลักกฎหมาย

สัญญาจะซื้อขายที่ดินที่คู่สัญญาไม่ทราบข้อห้ามโอนในขณะทำสัญญา ไม่มีวัตถุประสงค์ต้องห้าม เมื่อผู้ขายไม่สามารถโอนที่ดินได้เพราะข้อห้ามโอน ผู้ซื้อมีสิทธิบอกเลิกสัญญา และคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ภาค 2 ให้จำเลยคืนเงินค่าที่ดินจำนวน 65,000 บาท แก่โจทก์ และรับมอบที่ดินคืนจากโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยกู้เงินโจทก์ 35,000 บาท และมอบที่ดิน น.ค.1 ให้โจทก์ทำกินต่างดอกเบี้ย ต่อมาปี 2528 จำเลยตกลงขายที่ดินดังกล่าวตีใช้หนี้ในราคา 65,000 บาท โดยมีข้อตกลงว่าหากทางราชการออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์แล้ว จำเลยจะจดทะเบียนโอนที่ดินให้โจทก์ โจทก์ชำระเงินเพิ่ม 30,000 บาท ปี 2529 ทางราชการออก น.ส.3 ก. โดยมี

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3393/2538นาย ลำจวน มากมาโจทก์นาง พร้อม พุกบัวจำเลย ป.พ.พ. ม. 113, ม. 391 ป.วิ.พ. ม. 138, ม. 243 (3), ม. 247 พ.ร.บ.จัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2511 ในกรณีที่ศาลฎีกาต้องถือตามข้อเท็จจริงที่ศาลอุทธรณ์ภาค2ฟังมาแต่ข้อเท็จจริงที่ศาลอุทธรณ์ภาค2ฟังมายังไม่ชัดเจนพอศาลฎีกามีอำนาจฟังข้อเท็จจริงใหม่จากพยานหลักฐานในสำนวนได้ ขณะโจทก์จำเลยตกลงซื้อขายที่ดินที่จำเลยมีสิทธิเข้าทำกินในนิคมทุ่งสานโจทก์จำเลยมีข้อตกลงกันด้วยว่าหากทางราชการออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์ให้แก่จำเลยแล้วจำเลยจะจดทะเบียนโอนที่ดินนั้นแก่โจทก์ต่อไปการซื้อขายที่ดินดังกล่าวระหว่างโจทก์จำเลยจึงเป็นสัญญาจะซื้อขายกันเท่านั้นไม่ใช่สัญญาซื้อขายเสร็จเด็ดขาดทั้งข้อกำหนดห้ามโอนที่ดินที่โจทก์จำเลยตกลงซื้อขายกันก็เพิ่งจะประทับตราด้านหลังหนังสือรับรองการทำประโยชน์เมื่อปี2529หลังจากโจทก์จำเลยตกลงกันแล้วเกือบ1ปีจึงเป็นที่เห็นได้ว่าขณะโจทก์ตกลงซื้อที่ดินจากจำเลยโจทก์ไม่ทราบว่าที่ดินนั้นมีข้อกำหนดห้ามโอนตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพพ.ศ.2511การซื้อขายที่ดินระหว่างโจทก์จำเลยในขณะนั้นจึงไม่มีวัตถุประสงค์ต้องห้ามหรือฝ่าฝืนกฎหมายเมื่อจำเลยไม่สามารถจดทะเบียนโอนที่ดินตามสัญญาจะซื้อขายให้แก่โจทก์เพราะมีข้อกำหนดห้ามโอนที่ดินตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพพ.ศ.2511โจทก์จึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญาแก่จำเลยได้เมื่อโจทก์ได้บอกเลิกสัญญาโดยชอบแล้วผลของการเลิกสัญญาคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมจำเลยจึงต้องคืนเงินค่าที่ดินที่ได้รับชำระจากโจทก์จำนวน65,000บาทแก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่า ปี 2523 จำเลยกู้เงินโจทก์จำนวน 35,000 บาทโดยมอบที่ดิน 1 แปลง ตามหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดิน (น.ค.1) ให