สัญญาที่จำเลยยกกรรมสิทธิ์ที่ดินให้โจทก์โดยเสน่หา โดยโจทก์สัญญาจะจ่ายผลประโยชน์บางส่วนให้จำเลยตลอดชีวิต เป็นสัญญาให้อสังหาริมทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียนต่อพ
การให้อสังหาริมทรัพย์ที่มีโฉนดต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตาม ป.พ.พ. มาตรา 525 แม้เป็นคำมั่นจะให้ก็ต้องจดทะเบียน หากไม่จดทะเบียนนิติกรรมตกเป็นโมฆะตามมาตรา 115 ส่วนการได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองตามมาตรา 1382 ไม่ต้องจดทะเบียน การจดทะเบียนตามมาตรา 1299 วรรคสอง จำเป็นเมื่อต้องการเป
สัญญาระหว่างโจทก์และจำเลยเป็นสัญญาให้อสังหาริมทรัพย์โดยเสน่หา ต้องจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ เมื่อไม่จดทะเบียน นิติกรรมตกเป็นโมฆะ โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องบังคับให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์หรือส่งมอบทรัพย์ พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์
โจทก์และจำเลยทำสัญญาเมื่อวันที่ 19 มกราคม 2506 โดยจำเลยสละสิทธิครอบครองและยกกรรมสิทธิ์ที่ดินมีโฉนด 6 ฉบับพร้อมสิ่งปลูกสร้างให้โจทก์ โดยโจทก์สัญญาจะจ่ายเงินผลประโยชน์หนึ่งในสามให้จำเลยตลอดชีวิต แต่สัญญาดังกล่าวไม่ได้จดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2364/2515นายบรรจง กรลักษณ์โจทก์นางสาวบุตรี กรลักษณ์ โดยนางแผ้ว กรลักษณ์ ที่ 1จำเลยนางอารี กรลักษณ์ ที่ 2 ผู้รับมรดกความจำเลย ป.พ.พ. สัญญาระหว่างโจทก์จำเลยมีข้อความว่า จำเลยแสดงเจตนาสละสิทธิและการครอบครอง ยกกรรมสิทธิ์ที่ดินพร้อมด้วยสิ่งปลูกสร้างให้โจทก์เข้าครอบครองต่อไป และโจทก์สัญญาจะจ่ายเงินผลประโยชน์ที่ได้จากทรัพย์สินนั้นให้แก่จำเลยหนึ่งในสามจนตลอดชีวิตของจำเลย เป็นสัญญาซึ่งจำเลยมีเจตนายกกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินให้โจทก์โดยเสน่หา โดยโจทก์มิได้เสียค่าตอบแทนแต่ประการใด แต่จำเลยคงสงวนผลประโยชน์อันเกิดจากทรัพย์สินนั้นไว้เพียงบางส่วนเพื่อใช้สอยในระหว่างที่จำเลยยังมีชีวิตอยู่ ข้อความในสัญญาที่ว่าจำเลยสละการครอบครองให้โจทก์เข้าครอบครองต่อไป คงมีความหมายเพียงว่าจำเลยส่งมอบทรัพย์สินให้โจทก์อันเป็นการปฏิบัติตามสัญญาให้เท่านั้น เมื่อทรัพย์สินที่ให้เป็นที่ดินมีโฉนดการให้จึงต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ แม้จะฟังว่าเป็นคำมั่นจะให้ก็ต้องจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เช่นเดียวกัน เมื่อไม่จดทะเบียน นิติกรรมย่อมตกเป็นโมฆะการได้กรรมสิทธิ์ที่ดินพร้อมด้วยสิ่งปลูกสร้างโดยการครอบครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่จำต้องจดทะเบียน การจดทะเบียนตามมาตรา 1299 วรรคสอง จะพึงกระทำต่อเมื่อต้องการเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนหรือจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกเท่านั้นสัญญาต่างตอบแทนซึ่งเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นจะต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิด จึงจะ ฟ้องร้องให้บังคับคดีตามสัญญานั้นได้ โจทก์ฟ้องว่า เนื่องจากคำพิพากษาฎีกาที่ 46/2501 พิพากษาว่าที่ดินโฉนดที่ 1634, 1635, 253, 254, 2209, 2210 พร้อมด