ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 754/2526

ประเด็นกฎหมาย

การแบ่งสินสมรสเมื่อสามีตาย โดยภริยาที่ชอบด้วยกฎหมายก่อนใช้ ป.พ.พ. บรรพ 5 แยกกันอยู่แต่ไม่ได้หย่า และไม่มีสินเดิม

หลักกฎหมาย

เมื่อสามีภริยาที่ชอบด้วยกฎหมายแยกกันอยู่โดยมิได้หย่า และไม่มีสินเดิม สินสมรสเมื่อฝ่ายหนึ่งตายให้แบ่งเป็น 3 ส่วน ภริยาได้ 1 ส่วน สามีได้ 2 ส่วน

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยโอนที่ดินพิพาทให้โจทก์ 9 ไร่ 61 1/3 ตารางวา

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของนายเลาะก่อนใช้ ป.พ.พ. บรรพ 5 โจทก์และนายเลาะแยกกันอยู่แต่ไม่ได้หย่า ต่างไม่มีสินเดิม ที่ดินพิพาทเป็นสินสมรส นายเลาะตาย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ป.พ.พ. ม. 1533
• ม. 1517

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 754/2526นางนวน หรือนวล เจ๊ะอาวังหรือเจ๊ะวังหรือท่าวังโจทก์นางเลาะ เจ๊ะอาวังหรือเจ๊ะวังจำเลย พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 5 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 ป.พ.พ. ม. 1533, ม. 1517 เดิม กฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 68 โจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของ ล. ก่อนใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 แม้โจทก์และ ล.แยกกันอยู่แต่ไม่ปรากฏว่าได้หย่าขาดจากกัน ทั้งโจทก์และ ล. ต่างไม่มีสินเดิมด้วยกัน ดังนั้นเมื่อ ล.ตายสินสมรสต้องแบ่งออกเป็น 3 ส่วน โจทก์ได้ 1 ส่วนล. ได้ 2 ส่วน (อ้างคำพิพากษาฎีกาที่ 655/2495)โจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณ 60 ปีก่อนฟ้องโจทก์ได้แต่งงานอยู่กินเป็นสามีภริยากับนายเลาะ ต่างไม่มีสินเดิมมาก่อน มีบุตรด้วยกัน 1 คนคือนายหวังโจทก์และนายเลาะทำมาหาได้โดยซื้อที่ดินไว้ 1 แปลงเนื้อที่ 28 ไร่ คือที่ดินโฉนดเลขที่ 1425 มีชื่อนายเลาะเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ โจทก์มีส่วนเป็นเจ้าของครึ่งหนึ่ง ต่อมานายเลาะได้จำเลยเป็นภรรยาโจทก์จึงแยกไปอยู่กับบุตร ต่อมานายเลาะตาย โจทก์แจ้งให้จำเลยทราบว่าที่ดินดังกล่าวเป็นของโจทก์ครึ่งหนึ่ง จำเลยว่านายเลาะยกให้จำเลยก่อนตายแล้วนายเลาะยกให้จำเลยโดยโจทก์ไม่ยินยอมด้วย จึงขอให้ศาลพิพากษาเพิกถอนการโอนเฉพาะส่วนที่เป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ไม่ได้เป็นภรรยาของนายเลาะ แต่เป็นภรรยาของคนอื่นที่ดินตามฟ้องเป็นกรรมสิทธิ์ของจำเลยโดยชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 1425 ให้โจทก์13 ไร่ 2 งาน 92 ตารางวา หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลเป็นการแสดงเจตนาแทนจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยโอนที่พิพาทให้โจทก์ 9 ไร่ 61 1/3ตารางวา นอกจากที่แ