ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3539/2524

ประเด็นกฎหมาย

ข้อบังคับเกี่ยวกับการสงเคราะห์พนักงานที่กำหนดให้ตัดเงินบำเหน็จเมื่อถูกเลิกจ้างฐานหมดความไว้วางใจ เป็นเงื่อนไขบังคับก่อนอันเป็นโมฆะหรือไม่

หลักกฎหมาย

ข้อบังคับเกี่ยวกับการสงเคราะห์พนักงานถือเป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง มีลักษณะเป็นสัญญาระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง และมีผลใช้บังคับโดยไม่ต้องอาศัยเงื่อนไขบังคับก่อน ข้อกำหนดในข้อ 16 เป็นเพียงข้อกำหนดเกี่ยวกับวิธีการจ่ายเงินบำเหน็จ มิใช่เงื่อนไขบังคับก่อน จึงไม่เป็นโมฆะ

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลางที่ยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลย ถูกเลิกจ้างฐานหมดความไว้วางใจ จำเลยจ่ายเงินบำเหน็จเพียงครึ่งหนึ่งตามข้อบังคับข้อ 16 โจทก์ฟ้องว่าข้อ 16 เป็นเงื่อนไขบังคับก่อนที่ขึ้นอยู่กับใจของจำเลยจึงเป็นโมฆะ แต่ศาลฎีกาเห็นว่าข้อ 16 เป็นเพียงข้อกำหนดเกี่ยวกับวิธีการจ่ายเงินบำเหน็จ มิใช่เงื่อนไขบังคับก่อน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ป.พ.พ. ม. 112
• ม. 145
• ม. 152

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3539/2524ร้อยตรีเมธี วุฒิยางกูรโจทก์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์จำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 68 พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 12 ป.พ.พ. ม. 112, ม. 145, ม. 152ข้อบังคับองค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ว่าด้วยการสงเคราะห์พนักงาน พ.ศ.2519 ซึ่งเป็นข้อบังคับเกี่ยวกับการสงเคราะห์พนักงานของจำเลย ถือได้ว่าเป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ซึ่งมีลักษณะเป็นสัญญาอย่างหนึ่งระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างและมีผลใช้บังคับระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างโดยไม่จำต้องอาศัยเงื่อนไขใด ลูกจ้างจะมีสิทธิเมื่อเลิกจ้างอย่างใด ย่อมเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในข้อบังคับดังกล่าวโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลย เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2523 จำเลยได้เลิกจ้างโจทก์ฐานหมดความไว้วางใจ ซึ่งจำเลยจะต้องจ่ายเงินบำเหน็จให้แก่โจทก์ตามข้อบังคับองค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ว่าด้วยการสงเคราะห์พนักงาน พ.ศ. 2519 เท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้ายคูณด้วยอายุการทำงานเป็นเงิน 220, 750 บาท แต่จำเลยวินิจฉัยว่าโจทก์ถูกออกจากงานฐานหมดความไว้วางใจ จึงตัดเงินบำเหน็จลงกึ่งหนึ่ง คงจ่ายให้เพียง 110,375 บาท โดยอาศัยเงื่อนไขตามข้อ 16 แห่งข้อบังคับดังกล่าวเป็นข้ออ้างแต่ไม่ระบุเหตุผลจำเลยมีเจตนากลั่นแกล้งโจทก์เป็นการกระทำที่ไร้ความเป็นธรรม ข้อบังคับองค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ ว่าด้วยการสงเคราะห์พนักงาน พ.ศ. 2519 เป็นนิติกรรมอย่างหนึ่งและตามข้อ 16 มีเงื่อนไขว่า "ในกรณีที่พนักงานถูกออกจากงานฐานหมดความไว้วางใจ" ซึ่งเป็นเงื่อนไขบังคับก่อน และเป็นเงื่อนไขอันจะสำเร็จได้หรือไม่สุดแล้วแต่ใจของลูกหนี้ โดยจำเลยมีอำนาจให้โจทก์ออกจากงานฐานใดก็ได้โดยมีเหตุผ