ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 239/2513

ประเด็นกฎหมาย

การวินิจฉัยบัตรเลือกตั้งที่ไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ของกฎกระทรวง และผลต่อการเลือกตั้ง

หลักกฎหมาย

บัตรที่ปิดเลขหมายประจำตัวผู้สมัครแต่เลขไทยหรือเลขอารบิคเพียงเลขใดเลขหนึ่ง ไม่มีลักษณะเป็นบัตรเสียตามมาตรา 58 แต่ฝ่าฝืนมาตรา 49 เพราะไม่เป็นไปตามกฎกระทรวงที่กำหนดให้ต้องมีเลขไทยและเลขอารบิคควบคู่กัน จึงนับเป็นคะแนนไม่ได้ บัตรที่มีเลขหมายเสียปะปนอยู่ไม่ถือว่าเสียทั้งหมด คงเสียเฉพาะเลขหมายที่ไม่ชอบ บัต

คำวินิจฉัย

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนของจังหวัดร้อยเอ็ดเป็นไปโดยไม่ชอบ สมควรให้มีการเลือกตั้งใหม่แทนนายเสมอ อัครปรีดี แต่ผู้เดียว ส่วนผู้ได้รับเลือกตั้งอีก 4 คน ไม่มีเหตุสมควรให้มีการเลือกตั้งใหม่

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ผู้ร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนจังหวัดร้อยเอ็ด โดยอ้างว่าการตรวจนับคะแนนฝ่าฝืนมาตรา 58 และการวินิจฉัยบัตรเลือกตั้งไม่เป็นบรรทัดฐานเดียวกัน โดยเฉพาะบัตร 3 ประเภท ได้แก่ บัตรที่ปิดเลขหมายเพียงเลขไทยหรือเลขอารบิค บัตรที่มีบัตรเสียปะปนในซองเดียวกัน และบัตรที่ปิดคว่ำต้องส่องแสงจึงเห็นเลขหมาย นอ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 239/2513นายจรินทร์ สุวรรณธาดา ที่ 1 นายฉันท์ จันทชุม ที่ 2 นายชู อุ่นสมัย ที่ 3ผู้ร้องนายเขมชาติ บุณยรัตนพันธ์ ที่ 4 นายมานิต มาศเกษม ที่ 5 นายประวัติ สิงหธวัช ที่ 6ผู้ร้องนายถวิล พิมพ์มหินทร์ ที่ 7 นายเพชร จันทราช ที่ 8ผู้ร้อง พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2511 ม. 49, ม. 58, ม. 62, ม. 63 กฎกระทรวงมหาดไทย ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2477 (ฉบับที่ 2) ข้อ 4บัตรเลือกตั้งที่ปิดเลขหมายประจำตัวผู้สมัครแต่เลขไทยหรือเลขอารบิคเพียงเลขใดเลขหนึ่ง ไม่มีลักษณะเป็นบัตรเสียตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน พ.ศ. 2511มาตรา 58 แต่มาตรา 49 บัญญัติว่าการลงคะแนนเลือกตั้งให้ใช้วิธีปิดเลขหมายประจำตัวผู้สมัครในบัตรเลือกตั้งตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง และกฎกระทรวงกำหนดว่าเลขหมายประจำตัวผู้สมัครต้องมีเลขไทยและเลขอารบิคควบคู่กันทั้งสองอย่าง ดังนั้น การที่ใช้เพียงเลขใดเลขหนึ่งย่อมถือว่าเป็นเลขหมายประจำตัวผู้สมัครไม่ได้ เพราะเป็นเลขหมายที่ไม่ถูกต้องตามกฎกระทรวง บัตรประเภทนี้จึงเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 49 และใช้นับเป็นคะแนนเลือกตั้งไม่ได้บัตรที่มีเลขหมายประจำตัวของผู้สมัครบางคนเสียปะปนอยู่ในซองบัตรเลือกตั้งเดียวกันไม่ถือว่าเป็นบัตรเสียทั้งหมด คงเสียเฉพาะเลขหมายที่ไม่ชอบเท่านั้น ส่วนเลขหมายอื่น ๆ ที่ถูกต้องถือว่าเป็นบัตรดีบัตรที่ปิดเลขหมายประจำตัวผู้สมัครคว่ำต้องมองกับแสงสว่างจึงเห็นเงาเลขหมาย ถือว่าเป็นบัตรเสียตามมาตรา 58(2) เพราะอ่านโดยวิธีธรรมดาไม่รู้ว่าเป็นเลขหมายอะไรแม้การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนจะปรากฏว่าในหน่วยเลือกตั้งแห่งหนึ่งมีบัตรเลือกตั้งในหีบบัตรเกินกว่าจำนวนผู้มาใช้สิ