ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 334/2513
ประเด็นกฎหมาย
การส่งคำบังคับแก่ภรรยาจำเลยซึ่งเป็นทายาทให้ชำระหนี้ตามคำพิพากษาจากกองมรดก และการพิพากษาให้ทายาทชำระหนี้จากกองมรดกเป็นการพิพากษาเกินคำขอหรือไม่
หลักกฎหมาย
การหย่าของสามีภริยาที่สมรสกันมาก่อนหรือหลังใช้ ป.พ.พ. บรรพ 5 ต้องบังคับตามกฎหมายที่ใช้อยู่ในขณะที่ทำการหย่า หากการหย่าโดยความยินยอมไม่ได้ทำเป็นหนังสือมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อย 2 คนตาม ป.พ.พ. มาตรา 1498 วรรค 2 ก็ไม่ถือว่าเป็นการหย่ากันตามกฎหมาย คู่สมรสยังคงเป็นทายาทโดยธรรม มีหน้าที่ชำระหนี้ตามคำพิพ
คำวินิจฉัย
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ยกฎีกาผู้คัดค้าน ให้ผู้คัดค้านเสียค่าทนายชั้นฎีกาแทนโจทก์ 100 บาท
ข้อเท็จจริงสำคัญ
โจทก์ฟ้องจำเลยเรียกค่าจ้างทนายความ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 10,000 บาท ก่อนส่งคำบังคับ จำเลยตาย โจทก์ขอให้ส่งคำบังคับแก่นางฮ่อเซียะ แซ่เอ็ง ซึ่งเป็นภรรยาจำเลย (ไม่ได้จดทะเบียนสมรส) ให้ชำระหนี้จากกองมรดก ผู้คัดค้านอ้างว่าเลิกกับจำเลยแล้วและไม่มีมรดก แต่ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วเห็นว่ายังเป็นสามีภ
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 334/2513นายแพว ประจวบเหมาะโจทก์นางฮ่อเซียะ แซ่เอ็งผู้คัดค้านนายจุ้ยเงี้ยว แซ่โง้วจำเลย ป.พ.พ. ป.วิ.พ. ศาลชั้นต้นพิพากษาแล้วจำเลยตายก่อนได้รับคำบังคับ โจทก์ขอให้ส่งคำบังคับแก่ผู้คัดค้านซึ่งเป็นภรรยาจำเลยแทนได้ และการที่ศาลพิพากษาให้ผู้คัดค้านซึ่งเป็นทายาทของจำเลย เอาทรัพย์สินจากกองมรดกของจำเลยชำระหนี้ตามคำพิพากษานั้น ก็ไม่เป็นการพิพากษาเกินคำขอคดีในชั้นนี้เนื่องมาจากโจทก์ฟ้องจำเลยเรียกค่าจ้างที่จำเลยจ้างโจทก์เป็นทนายความดำเนินคดีให้จำเลย ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าจ้างแก่โจทก์ 10,000 บาท ก่อนมีการส่งคำบังคับถึงตัวจำเลย ปรากฏว่าจำเลยตายลงเสียก่อน โจทก์ร้องต่อศาลว่านางฮ่อเซียะ แซ่เอ็ง เป็นทายาทและภรรยาของจำเลยผู้ตาย ขอให้ส่งคำบังคับแก่นางฮ่อเซียะ แซ่เอ็งให้เอามรดกของจำเลยผู้ตายชำระหนี้ตามคำพิพากษาแก่โจทก์ นางฮ่อเซียะ แซ่เอ็งร้องคัดค้านว่า นางฮ่อเซียะ แซ่เอ็งเป็นภรรยาของจำเลยผู้ตายโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรสและเลิกกับจำเลย ต่างคนต่างแยกกันทำมาหากินแยกทรัพย์สินกันไปแล้วก่อนตาย ผู้ตายไม่มีทรัพย์สินมรดกอย่างใดอยู่ที่ผู้ร้องคัดค้านผู้ตายจะมีหนี้สินกับโจทก์อย่างไรผู้คัดค้านไม่รับรู้ หากจะมีหนี้กันจริงก็เป็นหนี้ส่วนตัวของผู้ตาย ไม่เกี่ยวกับผู้คัดค้าน โจทก์จึงไม่มีสิทธิอำนาจขอให้ผู้คัดค้านซึ่งเป็นคนภายนอกรับทราบคำบังคับและบังคับให้ชำระหนี้ศาลชั้นต้นทำการไต่สวนแล้วฟังว่า นางฮ่อเซียะ แซ่เอ็งเป็นภรรยาจำเลยผู้ตายมาก่อนบังคับใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ข้ออ้างว่าได้เลิกเป็นสามีภริยากับผู้ตายแล้วนั้น การหย่าโดยความยินยอมก็ต้องทำเป็นหนังสือมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อย 2 คนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1498 วรรค 2 ฉะนั