ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 734/2524

ประเด็นกฎหมาย

เมื่อศาลสั่งยกเลิกการล้มละลายแล้ว เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หมดอำนาจร้องขอเพิกถอนการโอนทรัพย์สินของลูกหนี้

หลักกฎหมาย

อำนาจของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ในการร้องขอเพิกถอนการโอนทรัพย์สินของลูกหนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมทรัพย์สินมาแบ่งแก่เจ้าหนี้ เมื่อหนี้สินของลูกหนี้ได้รับการชำระเต็มจำนวนและศาลมีคำสั่งยกเลิกการล้มละลายแล้ว อำนาจดังกล่าวย่อมสิ้นสุดลง เพราะถือว่าการพิทักษ์ทรัพย์สิ้นสุดไปด้วย

คำวินิจฉัย

พิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ยกคำร้องของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ผู้ร้องเสีย ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ลูกหนี้ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดและล้มละลาย ต่อมาทำสัญญาขายฝากที่ดินระหว่างเป็นบุคคลล้มละลาย เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องขอเพิกถอนการโอน ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา มีผู้นำเงินมาชำระหนี้ของลูกหนี้ครบถ้วน ศาลจึงมีคำสั่งยกเลิกการล้มละลาย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 734/2524เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของนางสมศรี สมิตะศิริ หรือ ณ ลำปางผู้ร้องนายมนตรี วิวัฒนมนตรี กับพวกผู้คัดค้าน ป.วิ.พ. ม. 225 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ปัญหาที่ว่าเมื่อศาลสั่งให้ยกเลิกการล้มละลายแล้ว เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยังคงมีอำนาจร้องขอให้เพิกถอนการโอนอยู่ต่อไปหรือไม่ เป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนแม้ไม่มีคู่ความฎีกา ศาลก็มีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ การที่พระราชบัญญัติล้มละลายบัญญัติให้มีการพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ และให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ร้องขอให้เพิกถอนการโอนทรัพย์สินของลูกหนี้ได้ ก็เพื่อจุดประสงค์ที่จะรวบรวมทรัพย์สินของลูกหนี้มาแบ่งแก่เจ้าหนี้ เมื่อปรากฏข้อเท็จจริงว่ามีผู้นำเงินมาชำระหนี้ให้แก่บรรดาเจ้าหนี้ของลูกหนี้แทนลูกหนี้ครบถ้วน และหนี้สินของลูกหนี้ได้รับชำระเต็มจำนวนแล้ว ซึ่งศาลก็ได้มีคำสั่งยกเลิกการล้มละลายแล้วเช่นนี้ จึงมีผลเท่ากับว่าศาลได้มีคำสั่งยกเลิกการพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ไปด้วยในตัว อำนาจในการที่จะร้องขอให้เพิกถอนการโอนของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงสิ้นสุดลงศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนการโอนและขายฝากที่พิพาทระหว่างนางสมศรี สมิตะศิริ หรือ ณ ลำปาง กับผู้คัดค้าน และให้กลับสู่สภาพเดิมหากไม่สามารถกลับคืนฐานะเดิมได้ให้ผู้คัดค้านร่วมกันชดใช้เงิน 285,000 บาท แก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ พร้อมดอกเบี้ย ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้คัดค้านทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "คดีได้ความตามท้องสำนวนว่าลูกหนี้ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2504 และถูกพิพากษาให้ล้มละลายเมื่อวันที่ 30 มกราคม 2506 ต่อมาวันที่ 15 สิงหาคม 2516 ระหว่างที่ลูกหนี้ยังเป็นบุคคลล้มละลายอยู่ ลูก